Poza działalnością akademicką działał także w Towarzystwie Literackim im. Adama Mickiewicza, był członkiem jego zarządu głównego (1998–2001), a także wiceprezesem oddziału warszawskiego. Opublikował ponad 70 tekstów naukowych w rozmaitych wydawnictwach, współpracował także m.in. z „Przeglądem Humanistycznym” i „Zeszytami Naukowymi SWPR”, a w roku 1997 przez pewien czas był redaktorem naczelnym pisma „Ojczyzna Polszczyzna”.
17 sierpnia 2009 zginął w wypadku samochodowym w okolicach Mińska Mazowieckiego.
Po śmierci jego imieniem nazwano m.in. Teatr Polonistyki UW, na patrona wybrało go sobie także internetowe pismo studentów polonistyki „Niewinni Czarodzieje”.
W 2019 roku ukazała się zredagowana przez Marię Makaruk, uczennicę i magistrantkę Szymanisa, książka Projekt „Dziady”. Praca składa się z kilku części: niewydanej dotychczas rozprawy habilitacyjnej Profeta nie może się mylić; części zatytułowanej Varia, w której zawarte są m.in. fragmenty wykładów Szymanisa prowadzonych w roku akademickim 2007/2008 na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiej oraz jego tekstów popularyzatorskich; fragmentów dzienników;