Braudel wskazał na dwa wcześniejsze okresy w historii cywilizacji kiedy pojawił się kapitalizm finansowy – w Genui w XVI w. i w Holandii w XVII/XVIII w. – aczkolwiek w tych przypadkach rozwinął się on z kapitalizmu handlowegoC. J. Calhoun/G. Derluguian, Business as Usual (2011) s. 57.. Giovanni Arrighi rozwinął analizę Braudela, wskazując, iż dominacja kapitalizmu finansowego jest okresowym, długoterminowym fenomenem, występującym kiedy poprzednia faza kapitalizmu, czy to handlowego czy przemysłowego, wyczerpuje możliwości dalszego rozwojuJameson, s. 259-260..
O ile do połowy XX w. korporacje przemysłowe stanowiły główny symbol sukcesu ekonomicznegoA. Sampson, Anatomy of Britain Today (1969) p. 475., przewyższając w tym względzie system bankowy, to koniec XX w., wraz z rozwojem produktów finansowych i nowego modelu bankowościP.Auger, Chasing Alpha (2009) s. 122 and p. 108. wyznacza początek nowego (historycznie ujmując czwartego) okresu kapitalizmu finansowegoJameson, s. 256-257..
Fredric Jameson widzi zglobalizowane przejawy obecnej fazy kapitalizmu finansowego jako grunt dla manifestacji postmodernizmu w kulturzeJameson, s.