Okazuje się, iż archeologia dzięki badaniom terenowym oraz dokumentacji zarejestrowanych obiektów i artefaktów może być ważnym sposobem badania szeroko rozumianej współczesności. W przypadku archeologii polskiej obserwacja ta dotyczy głównie czasów II wojny światowej i okresu powojennego. Na ‘stanowiskach archeologicznych’ datowanych na ten okres prowadzono najwięcej badań, które można określić archeologią współczesności. Szczególnie ważne w tym kontekście są badania Andrzeja Koli na terenie hitlerowskiego obozu zagłady Żydów w Bełżcu oraz prace terenowe na cmentarzu ofiar NKWD w Charkowie. W podobny sposób prowadzono badania na terenie byłych obozów w Chełmnie, Treblince, Sobiborze i Bełżecu. Również archeolodzy prowadzili ważne badania na nekropolii położonej na terenie byłego poligonu wojskowego na Brusie w Łodzi. Należy również podkreślić fakt, iż w trakcie badań wykopaliskowych związanych z wielkimi inwestycjami (budowa autostrad, dróg ekspresowych) archeolodzy dokumentowali materialne pozostałości po II wojnie światowej. We wszystkich tych badaniach archeologia sprowadzana była do metody badawczej;