Archeologia współczesności w USA i na Wyspach Brytyjskich Archeologia (z gr. ἀρχαῖος archaīos – dawny, stary i -λογία -logiā – mowa, nauka) zwykle jest rozumiana jako nauka (logiā) odtwarzająca dawne dzieje (archaīos) na podstawie materialnych pozostałości z przeszłości. Jednak szeroko rozumiana współczesność była i jest w wielkoraki sposób częścią badań archeologicznych. W XIX wieku archeologia i antropologia społeczna (kulturowa) były nawet jedną dziedziną badań naukowych, gdzie analiza społeczności prahistorycznych była często elementem badań dotyczących nadal żyjących grup ludzkich.
W XX wieku archeologia kulturowo-historyczna również wykorzystywała antropologiczne obserwacje społeczności pozaeuropejskich do rekonstruowania prahistorii ziem europejskich. Takie podejście określa się w literaturze mianem ‘analogii etnograficznej’. Z czasem taka procedura była ostro krytykowana za swój anachronizm, antropocentryzm, eurocentryzm i, w niektórych przypadkach, rasizm. Innymi słowy, zanegowano możliwości rekonstruowania pradziejowych społeczności poprzez obserwację nadal żyjących społeczności pozaeuropejskich.