Zgodnie z powszechnie spotykanym ujęciem jako swoiste dialekty można rozpatrywać wszystkie odmiany języka, także standardowe (literackie). W lingwistyce czyni się zatem rozróżnienie między dialektami standardowymi a dialektami niestandardowymi (lub wernakularnymi). Równocześnie w języku codziennym, a także w niektórych tradycjach językoznawczych występuje węższe rozumienie terminu, zgodnie z którym dialekt to regionalny (czasami socjalny) wariant języka, z założenia odróżniany od języka standardowego. Takie znaczenie jako główne przyjmują terminy pokrewne w wielu językach europejskich (; ; ; , dialekt), gdzie dialekt jest kojarzony z odmianami niestandardowymi lub w szczególności regionalnymi (rzadziej socjalnymi). W tekstach anglojęzycznych podkreśla się neutralność terminu „dialekt”, który nie jest przeciwstawiany standardowi.
Oba podejścia do definicji dialektu funkcjonują równolegle, choć w przypadku niektórych języków stosowanie opozycji standard-dialekt budzi wątpliwości z przyczyn obiektywnych. Przykładem może być język włoski, w którym podstawę języka standardowego tworzy dialekt florencki, równorzędny innym dialektom tego języka, które mogą być zresztą rozpatrywane jako siostrzane języki romańskie.