Odmienne mechanizmy wyliczeń stosuje się wobec przedsiębiorców opodatkowanych na zasadach ogólnych (według skali podatkowej oraz podatkiem liniowym), ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, w formie karty podatkowej oraz innych osób prowadzących działalność pozarolnicząIle wynosi składka zdrowotna w 2022? zus.info.pl [dostęp 2022-01-17]..
Praktyka ewidencji i rozliczania składek, obejmująca zasady ustalania podstawy wymiaru i potrącenia dokonywane przez płatników, zaliczana jest do rachunkowych aspektów ubezpieczeń zdrowotnych.
Składka osób zatrudnionych na umowę o pracę Składka na ubezpieczenie zdrowotne dla osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę wynosi 9% podstawy wymiaru. Z kwoty tej 7,75% odliczane jest od podatku dochodowego od osób fizycznych, a pozostałe 1,25% ubezpieczony pokrywa z własnych środków po opodatkowaniu.
Rozliczanie składek przez przedsiębiorców Przedsiębiorcy opodatkowani na zasadach ogólnych oraz ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych obliczają miesięczną podstawę wymiaru składki zdrowotnej, a po zakończeniu roku dokonują jej rocznego rozliczenia.