30 października 1876 w Petersburgu) – polski podróżnik, geolog i paleontolog, badacz Syberii Środkowej.
Podejrzany o udział w powstaniu styczniowym (1863), został aresztowany i zesłany przez władze carskie na Syberię – najpierw do Zabajkala, następnie do wsi Padun nad Angarą, gdzie pracował w ciężkich warunkach. Mimo to nie zaprzestał działalności naukowej, prowadząc obserwacje meteorologiczne za pomocą własnoręcznie wykonanych przyrządów i gromadząc zbiory geologiczne, botaniczne i paleontologiczne.
W 1868 roku, dzięki staraniom przyjaciela Fryderyka Schmidta, Czekanowski uzyskał przeniesienie do Irkucka. Na zlecenie Syberyjskiego Oddziału Rosyjskiego Towarzystwa Geograficznego prowadził badania geologiczne guberni irkuckiej. W 1870 roku – jako prawdopodobnie pierwszy zesłaniec w historii – otrzymał złoty medal Cesarskiego Rosyjskiego Towarzystwa Geograficznego. W 1874 roku wydał w Irkucku Badania geologiczne Guberni Irkuckiej wraz z pierwszą mapą geologiczną tego regionu.
Jego imieniem nazwano 23 gatunki skamieniałości, 5 gatunków współczesnych roślin oraz pasmo Gór Czekanowskiego na Syberii.