Tytułową postać pięknej Otomi autor wzorował na rzeczywiście istniejącej Tecuichpo Ixcaxochitzin (znanej też jako Doña Isabel) – córce Montezumy, która również była kochanką KortezaKonkwistador miał z nią nawet córkę Leonorę (por. ).
Wśród utworów literackich wiktoriańskiej Anglii powieść nacechowana jest wyjątkową religijnością, a za myśl przewodnią dla opisywanych wypadków autor przyjmuje swoisty determinizm wyrażony zasadą, iż „nic nie dzieje się bez woli Bożej” i wobec tego nawet sytuacje w życiu beznadziejne nie są takimi, jeśli wola ta może decydować inaczej. Inne znaczące przesłanie utworu zawiera się w przekonaniu, że uporczywe i ślepe pragnienie zemsty nie prowadzi do niczego dobrego (z podtekstem, iż miłosierne przebaczenie jest cechą dobrego chrześcijanina). Zwraca również uwagę tolerancyjność autora (jako przedstawiciela literatury angielskiej epoki imperialnej) zarówno w sferze religijnej, jak i etnicznej.