w granice odrodzonego państwa polskiego, rozpoczęto intensywną repolonizację miasta, która doprowadziła do wytworzenia w latach 30. XX w. nowej polskiej elity kulturalnej w Bydgoszczy. Po dramatycznym epizodzie II wojny światowej, trwał nadal proces rozwoju kulturalnego głównie pod względem instytucjonalnym. W latach 50. i 60. położono podwaliny pod ustalenie rangi Bydgoszczy jako uznanego ośrodka muzycznego, zaś po 1990 r. nastąpił rozwój prywatnych instytucji zajmujących się promocją oraz upowszechnianiem kultury.
Okres staropolski Pierwsze przejawy życia kulturalnego miały miejsce w Bydgoszczy w czasach I Rzeczypospolitej. Były to początkowo biblioteki klasztorne (karmelitów, bernardynów, klarysek, jezuitów), z których do dziś zachowała się tylko część biblioteki bernardynów – 1557 dziełKultura, nauka i szkolnictwo w latach 1466–1772. [w:] Historia Bydgoszczy. Tom I do roku 1920. red. Marian Biskup: Bydgoszcz: Państwowe Wydawnictwo Naukowe Warszawa-Poznań 1991. , s. 258–325.. Istniały także: biblioteka parafialna, biblioteka grodzka (na zamku) i ławnicza (w ratuszu) oraz biblioteki prywatne bogatych mieszczan. Konwent Bernardynów, założony w Bydgoszczy w 1480 r. był podstawą do stworzenia środowiska o większych ambicjach intelektualnych.