– w przeciwieństwie do dwóch poprzednich miała charakter postępowy i zachodziła niekonsekwentnie, tylko w niektórych wyrazach; zachodziła ok. VIII w. n.e.
jotacyzacja sj, zj > š, ž; tj, dj przetrwały i rozwijały się rozmaicie w poszczególnych dialektach (w grupie zachodniosłowiańskiej w c´, ´ (dz´)); stj, zdj > šč, ž (ždž); kj, gj, xj > č, (dž), š (następnie (dž) > ž); skj, zgj > šč, ž (ždž); rj, lj, nj przetrwały do końca epoki prasłowiańskiej, następnie rozwinęły się w r´, l´, n´; pj, bj, vj, mj przetrwały do końca epoki prasłowiańskiej, następnie rozwinęły się w pl´, bl´, vl´, ml´ w większości dialektów (zasięg tej zmiany jest przedmiotem dyskusji) (Analogicznie np. w języku litewskim t, d przed i niezgłoskotwórczym jest zastępowane przez č, dž.)
czwarta palatalizacja (polska) ky, gy > k'i, g'i ke, ge > k'e, g'e zachodziła ok. XV w.
Uproszczenie grup spółgłoskowych -gti, -kti > -c´i (w grupie zachodniej, ogólnie kt (również < gt) w pozycji pierwszej palatalizacji rozwijało się jak tj) ps. mogti > moc´i ? > pol. móc, ale ps. moglъ > pol. mógł ps. pekti > pec´i ?