Alfons V Afrykańczyk (ur. 15 stycznia 1432 w Sintrze, zm. 28 sierpnia 1481 w Lizbonie) – dwunasty król Portugalii (od 1438) z dynastii Avis, faktycznie sprawował władzę w latach 1449–1481.
Początek panowania Alfons V był synem króla Edwarda I Avis i Eleonory Aragońskiej. Urodził się i zmarł w Sintrze. Jako dziecko otrzymał staranne wykształcenie, przez co najprawdopodobniej przejawiał szacunek do nauki. Jego wychowawcami byli Stefan z Neapolu i Mateusz z Pizy. Po śmierci ojca w 1438 roku, który zmarł na dżumę, Alfons V odziedziczył tron, mając 6 lat. Z powodu małoletniości władcy regencję miała sprawować jego matka Eleonora Aragońska, ale w wyniku buntu mieszczan regentem został stryj Alfonsa – książę Coimbry infant Piotr – brat Edwarda I, posiadający poparcie mieszczan, głównie cechów Lizbony, którzy chcieli okrzyknąć go królem. Regent szybko zdominował młodego władcę stając się jedną z najważniejszych osób w królestwie. Piotr był przeciwny dalszej ekspansji morskiej Portugalczyków. Po osiągnięciu pełnoletniości Alfons odsunął od rządów Piotra i zdecydował się zaufać pomocy dwóch innych braci jego ojca: Henryka Żeglarza, księcia Viseu i Alfonsa, księcia Bragança. Reprezentowali oni odmienne stanowisko niż Piotr.