Dzieło było publikowane na przełomie lat 1900 i 1901.

Prawda Utwór jest powieścią z kluczem, odwołującą się do sprawy Dreyfusa – niesłusznie oskarżony o zabójstwo żydowski nauczyciel Simon jest samym kapitanem, Zolę uosabia broniący go Marc Froment. Dzieło porusza również aktualny w tym okresie problem laicyzacji szkolnictwa i rywalizacji pomiędzy środowiskami katolickimi a zwolennikami usunięcia wiary ze szkół. Zola ukazuje trudności, jakie spotykają głosicieli niewygodnej prawdy (od Fromenta odchodzi jego żona), gloryfikując jednak taką właśnie postawę. Podkreśla również rolę nauczycieli w formowaniu przyszłych obywateli. Dzieło ukazało się na przełomie lat 1902 i 1903. Ostatnie odcinki oraz wydanie książkowe były już edycjami pośmiertnymi.

Sprawiedliwość Zola nigdy nie rozpoczął pracy nad ostatnią z zaplanowanych powieści, pozostawił jedynie krótki szkic. Bohaterem dzieła miał być ostatni z synów Piotra Fromenta, Jan, działacz pacyfistyczny i walczący o światowe rozbrojenie. Zola zamierzał przedstawić w powieści ostateczną utopię – uniwersalną, opartą na pokoju republikę.