Został on zaprojektowany przez Karla Friedricha Schinkla, a budowę nadzorował Salomo Sachs.

W 1905 Gniew liczył 4033 mieszkańców, z czego niemal 43 proc. stanowiła ludność niemiecka. W 1919 władzę w mieście przejęła Polska Rada Ludowa, jest to okres tzw. Republiki Gniewskiej. Na mocy traktatu wersalskiego Gniew w 1920 wrócił do Polski i stał się siedzibą powiatu gniewskiego. W 1921 wielki pożar bezpowrotnie spustoszył wnętrza zamku. Od 1929 w mieście wychodziła codzienna gazeta „Dziennik Gniewski” wydawana przez Książnicę Gniewską.

W mieście swą siedzibę miał komisariat Straży Celnej „Gniew”.

W czasie II wojny światowej hitlerowcy urządzili w zamku obóz dla przymusowo wysiedlanej ludności polskiej z Tczewa i okolic. Pod koniec wojny Niemcy zażarcie bronili miasta, aby osłonić drogę odwrotu z Tczewa i Gdańska. Ostateczne zdobycie miasta przez oddziały 108 Korpusu Strzeleckiego 2 Armii Uderzeniowej 2 Frontu Białoruskiego nastąpiło 7 marca 1945„Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939–1945” Sport i Turystyka 1988, , s. 206..