Patronat prebendy łączył się z uprawnieniem powołania na funkcję czy stanowisko z nią związane. Prebendy tworzone przez osoby indywidualne pozostawały zasadniczo pod ich patronatem. Prebendy oficjalne (urzędowe), ze względu na ich liczbę i przynoszone dochody, stały się poważnym narzędziem władzy. Osobom nimi dysponującym pozwalały stworzyć szeroki system klienteli i w ten sposób umacniać swoje wpływy. Stąd częste spory pomiędzy biskupami a władcami świeckimi o prawo patronatu nad prebendami.
W Polsce prawo do rozdawania wakujących kanonii i związanych z nimi prebend rościli sobie panujący. Często nadawali te stanowiska i związane z nimi dochody urzędnikom, wśród których znaczną część stanowili duchowni, traktując to jako formę ich wynagrodzenia za pracę lub dodatkowej nagrody za wierną służbę.
Przekształcenia instytucji prebend spowodowały, że słowo prebenda było często używane w pojęciu ogólnym – gratyfikacji czy zysku.
Kategoria:Historia gospodarcza Polski Kategoria:Prawo kanoniczne