W 1650 r., kościół św. Jakuba stał wypalony i porzucony, a mieszkańcy Choszczna zaczęli go częściowo rozbierać na cele budowlane.
Kościół parafialny pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny thumb|Frontowa wieża Kościoła parafialnego pod wezwaniem NNMP thumb|Sanktuarium Matki Boskiej Nieustającej Pomocy. Kościół Parafialny pw. NNMP (budowla w stylu gotyckim)
Najprawdopodobniej w miejscu gotyckiego kościoła stała w XIII wieku romańska, kamienna świątynia. Mogła być wzniesiona, zaraz po otrzymaniu tegoż obszaru w 1232–1233 roku od księcia Władysława Odonica, przez cystersów kołbackich. Cystersi wznieśli dwór lub folwark koło j. Sowno. W 1269 roku mnisi i konwersi z tego folwarku zostali wypędzeni przez margrabiów brandenburskich. Obszar, na którym zbudowany był kościół pozostawał jednak oficjalnie pod patronatem cystersów do czasów ich rezygnacji w 1282 roku. W rękach margrabiów brandenburskich był od 1269, gdyż około 1284 roku lokowali oni tutaj miasto Arnswalde (dzisiejsze Choszczno). Kościół Najświętszej Marii Panny jest trójnawową halą z wydłużonym, trójbocznie zamkniętym prezbiterium. Od zachodu przylega do świątyni czworoboczna wieża. Zanim przystąpiono do budowy gotyckiej świątyni ceglanej, rozebrano częściowo budowlę kamienną. Rozbierając kościół kamienny z XIII wieku, pozostawiono do połowy XIV wieku romańską wieżę.