Historia włoskiej reformacji nie została jeszcze dokładnie zbadana. Wiadomo, że jednym z ważnych ośrodków reformacji był Neapol, gdzie pod koniec XV wieku powstało koło zwane Spirituali skupione wokół hiszpańskiego imigranta Juana de Valdésa, propagującego chrześcijański mistycyzm.
Wenecja i związana z nią Padwa były w XVI wieku przejściowo miejscem schronienia dla włoskich innowierców; łatwo docierały tu z północy nowe idee religijne. Innym ważnym ośrodkiem reformacji była także Lukka. Jednak w tych miastach protestantyzm został wkrótce zniszczony przez Inkwizycję. Włoscy innowiercy uciekli przede wszystkim do księstw niemieckich i Szwajcarii.
Przyczyny rozwoju reformacji Przyczyny rozwoju reformacji włoskiej były różnorodne: wczesny rozwój humanizmu, związany z włoskim odrodzeniem, panowanie obcych mocarstw, propagujących inne formy katolicyzmu, obce włoskiej tradycji (np. Hiszpanii w południowych Włoszech, Świętego Cesarstwa na północy), potrzeba głębszego i bardziej osobistego przeżywania religii, potrzeba obrony włoskich tradycji demokratycznych i republikańskich przeciwko autorytarnym monarchiom: hiszpańskiej i niemieckiej, reakcja na ostentacyjne bogactwo i niski poziom moralny części wyższego duchowieństwa katolickiego, szczególnie papieża Aleksandra VI Borgii, który popierał korupcję i nepotyzm.