Determinacja płci przez haploidalność dotyczy około 20% gatunków zwierząt, w tym około 200 tys. owadów należących do błonkoskrzydłych. U pszczół samice rozwijają się z zapłodnionych jaj, a samce z jaj niezapłodnionych. O płci decyduje locus CSD (ang. complementary sex determiner). Samice są heterozygotyczne. Z zapłodnionych jaj homozygotycznych powstają larwy samców, są one jednak szybko zjadane przez robotnice. W ten sposób dojrzałe samce są zawsze hemizygotyczne. Zarówno robotnice, jak i królowa są samicami, a o możliwości rozmnażania decyduje rodzaj pokarmu, którym karmione są larwy.
Istnieją gatunki, zwłaszcza u ryb, których osobniki, w określonych warunkach mogą zmieniać płeć.
Determinacja płci XY Ludzie i większość innych ssaków ma system determinacji płci XY: chromosom Y przenosi czynniki odpowiedzialne za wyzwalanie rozwoju samców, czyniąc determinację płci XY głównie na podstawie obecności lub braku chromosomu Y. Tak więc ssaki XX są typowo samicami, a XY typowo samcami.