Mutacje dziedziczne i niedziedziczne thumb|Muchówka (Mycetophilidae) z eocenu (40–50 mln lat temu) w bursztynie bałtyckim, widoczna w świetle dziennym i UV. Pomimo doskonale zachowanej morfologii komórek i tkanek, to wielokrotnie dłuższy czas niż limit, w którym DNA może się zachować (najstarsze autentyczne DNA zarejestrowane to ok. 1–2 mln lat w bardzo specyficznych warunkach, np. w lodowcach).
Ze względu na możliwość dziedziczenia wyróżnia się: mutacje dziedziczne: powstają w komórkach, z których mutacja genu zostanie przekazana do potomstwa (tj. w plemniku, w komórce jajowej lub w komórce, z której rozwinie się cała linia komórek i z nich powstaną komórki rozrodcze); organy rozrodcze wykształcają mechanizmy zabezpieczające przed mutacjami, wolniejszy metabolizm lub np. chłodzenie jąder, dlatego zachodzi ich stosunkowo niewiele; mutacje somatyczne: powstają w komórkach somatycznych, z których nie powstają komórki rozrodcze;