Król po ucieczce Guido della Torre osadził w Mediolanie Mateo I Viscontiego, rozpoczął procesy przeciw zbuntowanym miastom i usiłował jej pokonać siłą.
Po walkach w Lombardii, m.in. przeciw Cremonie i Bresci, podczas których Henryk walczył z niezwykłą bezwzględnością, a jego brat Walram zginął pod Brescią, monarcha niemiecki przybył pod koniec 1311 do Genui. Tam zmarła jego żona Małgorzata Brabancka. W Genui Henryk wyraził niezadowolenie z anty cesarskiej polityki króla Neapolu Roberta Mądrego (odmówił hołdu z posiadanych lenn Rzeszy Prowansji i Forcalquier), jak również z wyczekującej postawy Florencji, przeciw której szybko rozpoczął proces i ogłosił jej odejście od praw cesarskich. Dante naciskał listownie na króla, by zwrócił się przeciw Florencji, jednak Henryk nie podjął działań z braku czasu. W lutym 1312 z małym oddziałem wojska (jego liczebność stopniała w trakcie wcześniejszych walk) wyruszył drogą morską do Pizy głównego rywala Florencji, gdzie został entuzjastycznie powitany. Henryk szybko dał do zrozumienia, że chodzi mu o pokój między italskimi komunami i o postulowaną przez siebie ideę pokoju. Wcześniej musiał jednak rozwiązać trudną sytuację w północnych Włoszech. Wkrótce wyruszył do Rzymu na koronację cesarską.