W 1868 roku zabiegał o przemianowanie Szkoły Głównej na Uniwersytet Warszawski. Sukces okupiony został jednak rusyfikacją uczelni, co spowodowało u Mianowskiego rozgoryczenie i decyzję o opuszczeniu kraju. Przeniósł się do Włoch do Senigalli, gdzie wybudował sobie willę. Zamieszkał tam ze swoją drugą żoną, Rosjanką niemieckiego pochodzenia, Nadieżdą Haller, która po śmierci Józefa Mianowskiego wystawiła mu neogotyckie mauzoleum (zniszczone ostrzałem artyleryjskim w 1944 roku, a następnie odbudowane na własny koszt przez żołnierzy 2 Korpusu). Józef Mianowski zmarł bezpotomnie.
W 1881 roku wychowankowie Szkoły Głównej, czcząc pamięć jej rektora, utworzyli "Kasę pomocy dla osób pracujących na polu naukowem im. dr. med. Józefa Mianowskiego".
Przypisy
Bibliografia
Leszek Zasztowt: Józef Mianowski – pomiędzy Polską a Rosją. Przegląd materiałów do biografii, ,,Nauka Polska. Jej Potrzeby, Organizacja i Rozwój", T. XI (XXXVI), 2002, s. 109–130.
Leszek Zasztowt: Józef Mianowski w humańskiej szkole bazylianów, ,,Przegląd Wschodni", T. IX: 2004, z. 1 (33), s. 131–147.