Henoteizm a monolatria Pojęciem zbliżonym do henoteizmu jest monolatria. Zaproponował je w drugiej połowie XIX w. Julius Wellhausen, na oznaczenie sytuacji, w której dana społeczność wyznaje jedno bóstwo, bez jednoczesnego zaprzeczenia istnienia innych bóstw, lub z dopuszczeniem wyznawania innych bóstw przez inne społeczności.
Oba pojęcia są bliskoznaczne, a granice między nimi nieostre. Niektórzy religioznawcy uznają je za synonimy, inni (np. Friedrich Heiler) wprowadzają rozgraniczenia między nimi (np. monolatria jest stanem, w którym jedno bóstwo jest stale uznawane za dominujące, gdy henoteizm dopuszcza okresowe zmiany w hierarchii). Niektórzy badacze uważają, że monolatria jest terminem trafniejszym i mniej obciążonym wieloznacznością, proponując w ogóle rezygnację z henoteizmu.
Występowanie Müller sformułował tę koncepcję w swoim tekście Lecture on the Vedas (1865) i zastosował do swoich badań nad Wedami i ich religią. W okresie wedyjskim nie istniała jego zdaniem hierarchia bóstw, lecz istniał panteon bóstw, z którego każde okresowo uznawane było za najwyższe (a w niektórych sytuacjach za jedynego Boga).