Magiczne pojmowanie problemu genezy w religioznawstwie i historiografii polskiej, Historyka T. XXXII, 2002 (2003) s. 89–109..
W przypadku marksistowskiej historii chrześcijaństwa podkreślano rolę wspólnoty wiernych a minimalizowano znaczenie postaci Jezusa z Nazaretu. Historiografia radziecka twierdziła nawet, że Jezus nie istniał naprawdę, lecz był projekcją zbiorowych marzeń o sprawiedliwości społecznej. W bardziej umiarkowanej wersji tej koncepcji uważano, że wprawdzie Jezus istniał, lecz jego życie i cechy charakteru zostały zmitologizowane przez wspólnotę wiernychWiktor Werner, Walki metafor, czyli dyskusja nad genezą chrześcijaństwa w powojennej polskiej humanistyce. „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki”, R. 47:2002, nr 2, s. 7–45.. Takie stanowisko reprezentował między innymi polski przedstawiciel marksistowskiej historiografii religii: Zygmunt PoniatowskiZygmunt Poniatowski, Zarys dziejów religii, Warszawa 1964..