38..
Kres rozwojowi przyniósł III rozbiór Polski, pomimo że Białystok dostał status siedziby władz departamentu białostockiego wchodzącego w skład prowincji Prus Nowowschodnich. Prusacy nie dbali o rozwój miasta ani o jego estetykę. Liczba mieszkańców wprawdzie szybko rosła, lecz – jak to wynika z zachowanych inwentarzy – substancji mieszkaniowej nie przybywało. Prowadziło to do dewastacji budynków.
Okres zaborów thumb|upright|Cerkiew wojskowa Zaśnięcia Matki Bożej w koszarach 64. Kazańskiego Pułk Piechoty przy ul. Traugutta w Białymstoku, obecnie kościół katolicki pod wezwaniem Najświętszego Serca Jezusa. Sytuacja nie poprawiła się również po 1807 r., gdy Białystok znalazł się w granicach Imperium Rosyjskiego.
Obwód otrzymał prawa guberni. Z reprezentacyjnej rezydencji Białystok przeobraził się w prowincjonalną mieścinę.
W latach dwudziestych XIX w. w białostockim gimnazjum działało stowarzyszenie „promienistych” utrzymujące kontakty z wileńskimi filaretami i filomatami.