megalajańskie (4200–nadal) – początek związany z gwałtowną suszą i stepowieniem terenów uprawnych, northgripiańskie (8300–4200) – związane z ochłodzeniem klimatu najprawdopodobniej na skutek wlania do oceanów wód roztopowych z lądolodów, grenlandzkie (11700–8300) – związane z globalnym ociepleniem kończącym plejstocen.

Geologia W ujęciu globalnym zanik lądolodu spowodował odciążenie litosfery i uaktywnienie procesów glaciizostazji. Wraz z ustąpieniem lądolodu skandynawskiego doszło do powstania misy Bałtyku.

W holocenie powstały osady rzeczne: żwiry, piaski, muły, mady, jeziorne: kreda jeziorna, gytie, torfowiskowe – torfy i namuły torfiaste, eoliczne – wydmy, a także: gliny, osady stokowe oraz gleby.

Flora W holocenie strefy klimatyczne przesuwają się na północ, dochodzi też do znacznych zmian roślinności i gleby. Współczesna flora Polski ukształtowała się właśnie w holocenie, po ustąpieniu lodowców z terenu Polski. Jednak niektóre rośliny flory wysokogórskiej Polski są reliktami plejstoceńskimi.

Fauna Nastąpiło wymieranie gatunków przystosowanych do życia w dotychczasowych warunkach (mamuty, nosorożce włochate). Udomowiono wiele gatunków zwierząt. Rozwój cywilizacyjny powoduje zmiany w środowisku.