W pierwszych dekadach XVII wieku opera była przede wszystkim sztuką dworską. Wystawiano ją podczas uroczystości dynastycznych, ślubów i ceremonii państwowych. Ogromną rolę odgrywała efektowna oprawa sceniczna, wykorzystująca nowoczesne maszyny teatralne, dekoracje perspektywiczne i efekty specjalne.
Epoka opery barokowej (XVII – pierwsza połowa XVIII wieku) thumb|Wnętrze w Parmie, jednego z najważniejszych zachowanych teatrów epoki baroku W połowie XVII wieku centrum opery stała się Wenecja. Otwarcie pierwszego publicznego teatru operowego w 1637 roku miało przełomowe znaczenie dla historii gatunku. Opera przestała być wyłącznie widowiskiem elitarnym i zaczęła funkcjonować jako publiczna forma rozrywki finansowana przez widzów. Komercjalizacja opery wpłynęła na rozwój nowych konwencji dramaturgicznych i muzycznych. Publiczność oczekiwała widowiskowości, efektownych scen, rozbudowanych dekoracji oraz popisów wokalnych. Coraz większą rolę zaczęli odgrywać śpiewacy-gwiazdy.