Mimo tego Zdzisław postanowił kontynuować naukę, choć uczyć się mógł tylko po pracy w systemie popołudniowo-wieczorowym, gdyż w pierwszej kolejności musiał pracować, aby zarobić na przeżycie rodziny. 15 marca 1945 zapisał się na szkolne kursy przygoto­wawcze młodzieży pracującej. W ciągu pół roku ukończył klasę szóstą i siódmą (szkoła podstawowa liczyła wówczas 7 klas) i od 1 października 1945 rozpoczął już naukę w gimnazjum wieczorowym dla pracujących. 26 czerwca 1948 uzyskał tzw. „małą maturę”. W tym okresie, w 1947, zdał również egzamin czeladniczy w zawodzie stolarz-modelarz.

Kontynuował naukę w systemie wieczorowym w kolejnych szkołach, 7 lutego 1950 uzyskując maturę, z ogólnym wynikiem z egzaminów bardzo dobrym, w III Państwowym Koedukacyjnym Liceum dla Dorosłych we Włocławku. Był to pierwszy krok na jego drodze do zdobycia wymarzo­nego zawodu nauczyciela. Kolejnym krokiem były trzyletnie studia stacjonar­ne I stopnia w Państwowej Wyższej Szkole Pedagogicznej w Warszawie na kierunku historia, gdzie studiował w latach 1950–1953. Jako robotnik i syn robotnika otrzymywał w czasie studiów wszelkie możliwe do zdobycia stypendia, a ponadto miejsce w akademiku i wyżywienie, co pozwoliło mu na samodzielną egzystencję. Dorabiał też płatnymi korepetycjami dla innych uczniów.