Zdzisław Taźbierski (ur. 29 czerwca 1928 we Włocławku, zm. 20 czerwca 2010 w Olsztynie) – polski pedagog, mianowany profesor Liceum Ogólnokształcącego w Braniewie, wykładowca WSP w Olsztynie, docent doktor nauk humanistycznych.
Życiorys mały|Grób na cmentarzu przy ul. Poprzecznej w Olsztynie Urodził się w ubogiej rodzinie. Jego ojciec prowadził mały warsztat, w którym ręcznie robił meble. Jego praca ledwie wystarczała na utrzymanie pięcioosobowej rodziny. Zdzisław do wybuchu II wojny światowej ukończył cztery klasy Szkoły Powszechnej nr 2 we Włocławku. W grudniu 1939 ojca wywieziono do Niemiec na roboty przymusowe, tam pracował jako robotnik placowy i stolarz w Bad Oldesloe koło Lubeki. W 1942 Arbeitsamt we Włocławku skierował tam na przymusowe również Zdzisława wraz z matką i młodszym bratem. W 1943 ojciec zginął śmiercią tragiczną. Wówczas właściciel firmy zgodził się na powrót rodziny do Włocławka. Po powrocie otrzymali jeden pokój w starej wielorodzinnej kamienicy. Głodowe racje żywności, choroba matki, nędzne warunki lokalowe były ciężkim przeżyciem dla Zdzisława. Dopiero w czerwcu 1944 otrzymał on pracę w fabryce „Wisła” jako pomocnik stolarza. Koniec II wojny światowej zastał rodzinę Zdzisława w równie trudnej sytuacji materialnej. Mimo tego Zdzisław postanowił kontynuować naukę, choć uczyć się mógł tylko po pracy w systemie popołudniowo-wieczorowym, gdyż w pierwszej kolejności musiał pracować, aby zarobić na przeżycie rodziny. 15 marca 1945 zapisał się na szkolne kursy przygotowawcze młodzieży pracującej. W ciągu pół roku ukończył klasę szóstą i siódmą (szkoła podstawowa liczyła wówczas 7 klas) i od 1 października 1945 rozpoczął już naukę w gimnazjum wieczorowym dla pracujących. 26 czerwca 1948 uzyskał tzw. „małą maturę”. W tym okresie, w 1947, zdał również egzamin czeladniczy w zawodzie stolarz-modelarz.
Kontynuował naukę w systemie wieczorowym w kolejnych szkołach, 7 lutego 1950 uzyskując maturę, z ogólnym wynikiem z egzaminów bardzo dobrym, w III Państwowym Koedukacyjnym Liceum dla Dorosłych we Włocławku. Był to pierwszy krok na jego drodze do zdobycia wymarzonego zawodu nauczyciela. Kolejnym krokiem były trzyletnie studia stacjonarne I stopnia w Państwowej Wyższej Szkole Pedagogicznej w Warszawie na kierunku historia, gdzie studiował w latach 1950–1953. Jako robotnik i syn robotnika otrzymywał w czasie studiów wszelkie możliwe do zdobycia stypendia, a ponadto miejsce w akademiku i wyżywienie, co pozwoliło mu na samodzielną egzystencję. Dorabiał też płatnymi korepetycjami dla innych uczniów. 22 czerwca 1953 otrzymał dyplom upoważniający do nauczania historii zarówno w szkołach podstawowych, jak i średnich, a razem z dyplomem skierowanie do pracy w Olsztynie. W sierpniu 1953 zgłosił się w urzędzie w Olsztynie, otrzymał do wyboru trzy licea ogólnokształcące: w Bartoszycach, Biskupcu Reszelskim i w Mrągowie. Jego wybór padł na Mrągowo. Tam pracował przez 2 lata, do 1955. W roku szkolnym 1955–1956 pracował w Giżycku, sprawując jednocześnie funkcję wicedyrektora. Ponieważ nie otrzymał obiecanego mieszkania, zdecydował się przenieść do Braniewa w północnej Warmii. Tam zatrzymał się na dłużej, gdyż otrzymał lepsze warunki mieszkaniowe, zapewniające stabilizację jego rodzinie. W Braniewie mieszkał i pracował przez kolejne 18 lat, od 12 stycznia 1956 do 30 czerwca 1974. Z wielką pasją poświęcał się pracy nauczyciela języka polskiego, realizował także rozmaite zajęcia dodatkowe, pełnił funkcję kierownika internatu oraz opiekował się biblioteką szkolnąHelena Tyszkiewicz Duże zmiany organizacyjne, IKAT. Ilustrowany Kurier Terenowy, 14 sierpnia 1996 r., s. 1. Działał również społecznie, był między innymi ławnikiem w sądzie w latach 60., kierownikiem szkolenia zawodowego w strukturach „Ognisk” Związku Nauczycielstwa Polskiego w Braniewie, czy też pełnił społecznie funkcję kierownika internatu przy Liceum Ogólnokształcącym w Braniewie (1956–1967). Okresowo pracował także jako nauczyciel języka angielskiego w Technikum Ekonomicznym przy Zespole Szkół Zawodowych w Braniewie. W okresie braniewskim aktywnie też działał w Związku Nauczycielstwa Polskiego. W 1966 wstąpił do PZPR, członkiem tej partii pozostając do czasu jej rozwiązania w 1990 roku.
W latach 1964–1966, w celu podniesienia kwalifikacji nauczycielskich, ukończył zaoczne studia magisterskie w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Krakowie, dokąd dojeżdżał na zajęcia w weekendy. Pracę magisterską pt. „Stanowisko prezydenta Thomasa Wilsona wobec spraw polskich w świetle materiałów brytyjskich i amerykańskich” napisał pod kierunkiem prof. Mariana Tyrowicza, otrzymując 29 czerwca 1966 dyplom magistra z oceną bardzo dobrą. Postanowił w latach 1967–1972 kontynuować studia w krakowskiej WSP i 25 października 1972 pod kierunkiem także prof. Tyrowicza obronił doktorat pt. „Opinia polityczna Anglii wobec spraw polskich w dobie rozbiorów i wojen napoleońskich (do 1807 roku)”. Stopień doktora nauk humanistycznych z zakresu historii Rada Wydziału Humanistycznego nadała mu jednogłośnie 3 listopada 1972. W uznaniu jego zasług w działalności oświatowo-wychowawczej otrzymał decyzją Kuratora Okręgu Szkolnego w Olsztynie z 14 października 1972 r. nominację na profesora szkoły średniejEcha Przeszłości, 2010, Tom 11, Józef Śliwiński Doc. dr Zdzisław Taźbierski (1928-2010), s. 493–499.
Z dniem 1 lipca 1974 został zatrudniony na stanowisku adiunkta w Zakładzie Historii Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Olsztynie. Tam pracował już do przejścia na emeryturę 1 października 1993. W olsztyńskiej WSP sprawował szereg funkcji, m.in. był społecznym zastępcą kierownika Zakładu Historii (1975–1984), opiekunem roczników i całego kierunku historii (do 1985), pełnomocnikiem rektora ds. studenckich, opiekunem praktyk przedmiotowo-metodycznych studentów historii (1976–1993), członkiem wielu komisji w uczelni: dziekańskich, rektorskich i senackich, w latach 1978–1981 prodziekanem Wydziału Humanistycznego; wreszcie docentem kontraktowym (1990–1993). Wypromował 97 magistrów historii (oraz 7 z bibliotekoznawstwa), a ponadto zrecenzował ponad 100 prac magisterskich.
Do jego głównych obszarów zainteresowań należały stosunki polsko-angielskie w XVI–XIX w.: relacje polsko-angielskie, protokół dyplomatyczny w tych państwach w ujęciu porównawczym, biografie dyplomatów tego okresu.
Zmarł 20 czerwca 2010 w Olsztynie, w wieku 82 lat, po długiej i ciężkiej chorobie. Pochowany został 23 czerwca na cmentarzu komunalnym przy ul. Poprzecznej, w grobowcu rodzinnym.
Został odznaczony m.in. złotą odznaką „Zasłużony dla Warmii i Mazur”.
Niektóre publikacje
Wielka Brytania wobec spraw polskich w dobie rozbiorów i wojen napoleońskich (do 1807 r.), Olsztyn 1977, s. 406 Ceremoniał dworsko-dyplomatyczny w praktyce negocjacji Polski z Anglią w XVI–XVIII w., Olsztyn 1986, s. 404 Wystąpienie prezydenta Thomasa Wilsona w sprawie polskiej, Olsztyn 1989, s. 66 Związki Polski z Anglią od schyłku XIV do połowy XVII w., Olsztyn 1994, s. 144 Uwagi o kontaktach handlowych Anglii z Polską od XV do XVIII w. w świetle literatury brytyjskiej, „Rocznik Gdański”, t. 38, 1978, z. 1, s. 77–96 Misja Pawła Działyiskiego do Hagi i Londynu w 1597 r. na tle stosunków gospodarczych polsko-angielskich za Elżbiety Tudor (w świetle źródeł), „Prace Historyczne”, Olsztyn 1981, s. 77–103 Europejska polityka Williama Pitta w okresie rozbiorów, „Kwartalnik Historyczny”, R. 88, 1981, nr 5, s. 647–656 Zasady pierwszeństwa w ceremoniale biesiadnym podczas przyjmowania obcych posłów w Polsce (XVI–XVIII w.), „Przegląd Humanistyczny”, R. 25, 1981, nr 3, s. 23–49 Sprawa Gdańska i Torunia w manewrze dyplomatycznym Williama Pitta z Ligą Państw Europejskich przeciw Rosji (1789–1791), „Rocznik Gdański”, t. 42, 1982, z. 1, s. 189–223 Z zagadnień handlu w strefie bałtyckiej – w kontekście wymiany polsko-angielskiej w XV–XVI wieku, „Zeszyty Naukowe WSP w Olsztynie, Prace Historyczne”, z. II, Olsztyn 1998, s. 22–40 Przyczyny niepowodzeú zabiegów Stanisława Augusta o pomoc Wielkiej Brytanii w okresie I rozbioru Polski, „Echa Przeszłości”, t. 2, Olsztyn 2001, s. 153–178 Wielka Brytania a sprawa polska po III rozbiorze Rzeczypospolitej (do 1807 roku), „Echa Przeszłości”, t. 5, Olsztyn 2004, s. 33–50
Przypisy
Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Zasłużony dla Warmii i Mazur” Kategoria:Ludzie związani z Wyższą Szkołą Pedagogiczną w Olsztynie Kategoria:Ludzie urodzeni we Włocławku Kategoria:Pochowani na cmentarzu komunalnym w Olsztynie Kategoria:Urodzeni w 1928 Kategoria:Zmarli w 2010 Kategoria:Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Nauczyciele związani z Braniewem Kategoria:Bibliotekarze związani z Braniewem Kategoria:Członkowie Związku Nauczycielstwa Polskiego