Język to dialekt z armią i flotą wojenną – aforyzm spopularyzowany przez Maxa Weinreicha, ukazujący trudną do sprecyzowania różnicę między dialektem a językiemTimothy B. Weston, Lionel M. Jensen, China beyond the headlines, s. 85 full text: „Weinreich...pointing out the arbitrary division between [dialect and language]”. .. Powiedzenie uwidacznia wpływy społeczne i polityczne na postrzeganie statusu różnych odmian językowych – jako dialektów lub odrębnych językówThomas Barfield, The Dictionary of Anthropology, s.v. ‘sociolinguistics’ full text: „Fundamental notions such as ‘language’ and ‘dialect’ are primarily social, not linguistic, constructs, because they depend on society in crucial ways.”. ..

Koncepcja Abstand- i Ausbausprachen wprowadzona przez Heinza Klossa obrazuje dwoisty charakter języków, które mogą być wyróżniane zarówno na podstawie rozstrzygnięć językoznawczych, jak i pod wpływem czynników zewnętrznych (społecznych, kulturalnych, politycznych). Odrębność odmian językowych wchodzących w skład kontinuuów dialektalnych uwypuklają takie czynniki jak standaryzacja językowa i istnienie organizmów państwowych.

Pochodzenie Weinreich Pierwszym znanym źródłem maksymy jest przemówienie Weinreicha z 5 stycznia 1945, w którym autor wspomina serię wykładów, jakie dał między 13 grudnia 1943 a 12 czerwca 1944:

Zdanie to w oryginale brzmi: a szprach iz a dialekt mit an armej un flot ().

Inne źródła Socjolingwista Joshua A. Fishman zasugerował, że to on może być autorem cytatu, lecz jak sam przyznał, słowa te wypowiedział w 1967, a więc ponad 20 lat po wykładzie Weinreicha.

Niektórzy uczeni uważają, że francuski językoznawca Antoine Meillet (1866–1936) miał powiedzieć, że język to dialekt z armią, lecz nie zachowały się żadne dokumenty, które mogłyby to potwierdzićWilliam Bright, editorial note in Language in Society, 26:469 (1997): „Some scholars believe that the [Yiddish] saying is an expansion of a quote from Antoine Meillet, to the effect that a language is a dialect with an army. Up to now the source has not been found in the works of Meillet.” ..

W 2004 Jean Laponce założył, że pierwszą osobą, która wypowiedziała to zdanie, był Louis Hubert Gonzalve Lyautey, lecz i w tym przypadku nie ma na to żadnych dowodów.

Zobacz też etnolekt

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Dialektologia