Magdalena Angelina Gabig-Cimińska (ur. 10 kwietnia 1972 r. w Starogardzie Gdańskim) – polski profesor nauk biologicznych. Specjalizuje się w biologii molekularnej, pracuje na Uniwersytecie Gdańskim (Wydział Biologii).
Życiorys Córka Mirosława i Elżbiety z domu Skoniecznej, której kuzyn drugiego stopnia Brunon Skonieczny, kombatant, major pilot w stanie spoczynku, uczestnik kampanii wrześniowej 1939 i walk Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, odznaczony między innymi Krzyżem Oficerskim i Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem św. Jerzego, Krzyżem Walecznych.
W 1991 absolwentka I Liceum Ogólnokształcącego w Starogardzie Gdańskim. W czerwcu 1996 r. ukończyła studia z zakresu biologii na Wydziale Biologii, Geografii i Oceanologii Uniwersytetu Gdańskiego (WBGiO UG), pod opieką naukową wybitnego polskiego biochemika, prof. Karola Taylora. Na tym samym Wydziale w marcu 1999 r. obroniła doktorat z biologii na podstawie dysertacji Regulacja rozwoju bakteriofaga lambda w komórkach Escherichia coli w odpowiedzi na różne warunki środowiskowe. W czasie studiów doktoranckich odbyła liczne praktyki i staże naukowe w kraju i za granicą, w tym dwa długoterminowe staże zagraniczne, tj. w 1997 r. w Akademii Medycznej Hadassah na Uniwersytecie Hebrajskim (Hebrew University–, HUHMS) w Jerozolimie w Izraelu oraz w 1998 r. na Uniwersytecie Kalifornijskim (University of California, San Diego, UCSD) w San Diego, USA.
W październiku 2007 r. uzyskała tytuł docenta (oavlönad docent, stopień naukowy przyznawany dożywotnio przez Szwedzką Komisję Kwalifikacyjną Królewskiej Politechniki Sztokholmskiej, KTH) w zakresie biotechnologii na podstawie dysertacji Recent developments in chip-based electrical detection of NAs. W latach 2007–2008 była profesorem nadzwyczajnym w KTH. W maju 2009 r. habilitowała się w zakresie biologii na WBGiO UG na podstawie osiągnięcia Elektryczne biochipy do detekcji kwasów nukleinowych. Od października 2010 r. była profesorem nadzwyczajnym PAN. W lutym 2019 r. otrzymała tytuł naukowy profesora nauk biologicznychPostanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 lutego 2019 r. nr 115.3.2019 w sprawie nadania tytułu profesora ()..
Pracę zawodową rozpoczęła w kwietniu 1999 r. w IBB PAN, następnie w latach 2000 - 2008 związana była z Wydziałem Biotechnologii KTH. Od września 2008 r. do kwietnia 2020 r. pracowała w IBB PAN, gdzie od października 2012 r. do kwietnia 2020 r. była kierownikiem Pracowni Biologii Molekularnej IBB PAN w Gdańsku, współpracującej na podstawie Porozumienia UG - IBB PAN z Pracownią Molekularnych i Komórkowych Podstaw Strategii Nutraceutycznych w Katedrze Biologii i Genetyki Medycznej Wydziału Biologii UG. W latach 2020-2023 była kierownikiem Pracowni Biologii Molekularnej Chorób Skórnych Człowieka, Instytut Biochemii i Biofizyki, Polska Akademia Nauk. Aktualnie jest pracownikiem w Katedrze Biologii i Genetyki Medycznej Wydziału Biologii UG. Jest ponadto ekspertem Komisji Europejskiej (EC)/REA w ramach Marie Skłodowska-Curie Actions/MSCA (ITN/DN, IF), programów H2020 i Horizon Europe.
Specjalizuje się w zagadnieniach związanych z biologią molekularną i genetyką, prowadzi badania m.in. dotyczące molekularnych mechanizmów chorób genetycznych i autoimmunologicznych człowieka (głównie z grupy chorób autoimmunologicznych i chorób skórnych) oraz możliwości leczenia tych schorzeń.
Kierując zespołem badawczym, wykryła i opisała wzór ekspresji informacji genetycznej ludzkich komórek poddanych działaniu organicznych związków chemicznych z grupy polifenoli, flawonoidów, co odegrało rolę w wyjaśnieniu molekularnego mechanizmu działania tych związków na procesy komórkowe. Odszyfrowano mechanizm działania tych związków na organizm ludzki w pozytywnej modulacji ekspresji czynnika biogenezy i aktywności lizosomu (TFEB) oraz negatywnej regulacji aktywności genu kinazy serynowo-treoninowej (mTOR), co było doniesieniem o wpływie naturalnych substancji niskocząsteczkowych na działanie tego niezwykle istotnego dla utrzymania homeostazy komórki czynnika. Wykazano holistyczne działanie flawonoidów na metabolizm związków występujących w postaci złogów komórkowych, a nie jak wcześniej sądzono jedynie na syntezę tych makrocząsteczek, stanowi istotne odkrycie oraz nowy rozdział w badaniach nad flawonoidami jako potencjalnymi terapeutykami.
Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Biochemicznego, Polskiego Towarzystwa Genetyki Człowieka, Polskiego Towarzystwa Genetycznego oraz European Study Group on Lysosomal Diseases. Pełni funkcję redaktora czasopism „Acta Biochimica Polonica” oraz „Scientific Reports”.
Swoje prace publikuje w czasopismach z listy filadelfijskiej (ISI Master Journal List) indeksowanych w JCR, m.in. „Journal of Biological Chemistry”, „Scientific Reports”, „Metabolic Brain Disease”, „Molecular and Cellular Biochemistry”, „Journal of Pharmaceutical Sciences”, i in.
Wyróżnienia i nagrody 1999 - Nagroda Rektora Uniwersytetu Gdańskiego, wyróżnienie rozprawy doktorskiej 1999 - Nagroda Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej za całokształt osiągnięć naukowych 2001 - I nagroda zespołowa za najlepszą publikację genetyczną opublikowaną w polskim laboratorium w 2000 roku Polskiego Towarzystwa Genetycznego w kategorii prace oryginalne 2002 - Nagroda Polskiego Towarzystwa Genetycznego za osiągnięcia naukowe w zakresie biologii molekularnej bakteriofaga lambda 2010 - Nagroda Polskiego Towarzystwa Genetycznego za najlepszy cykl publikacji genetycznych z polskich laboratoriów opublikowany w latach 2007-2010 2013 - Nagroda Rektora Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego (GUMed) Naukowa Zespołowa II stopnia za badania nad opracowaniem nowych możliwości terapeutycznych w leczeniu pacjentów z mukopolisacharydozami 2014 - Nagroda Rektora GUMed Naukowa Zespołowa II stopnia za badania nad patogenezą neuroosteoartropatii Charcota w przebiegu zespołu stopy cukrzycowej 2016 - Wyróżnienie II Wydziału Nauk Biologicznych i Rolniczych Polskiej Akademii Nauk za cykl prac pt. Szczególne zastosowanie flawonoidów w terapii genetycznie uwarunkowanych chorób metabolicznych z grupy lizosomalnych chorób spichrzeniowych (LChS) 2016 - Nagroda Rektora GUMed Naukowa Zespołowa II stopnia za badania nad otrzymywaniem kserożelu na bazie polidimetylosiloksanu jako nowego, stałego nośnika dla chlorowodorku doksorubicyny 2020 - Nagroda Rektora UG Naukowa Zespołowa II stopnia, za osiągnięcie naukowe pt. Molekularne i komórkowe mechanizmy stanów patologicznych w organizmie ludzkim oraz ocena potencjału związków naturalnych lub ich syntetycznych pochodnych w korekcie tych zmian 2019/2020 - Nagroda Dziekana Wydziału Biologii UG Zespołowa dla Doktoranta i Promotora za działalność naukową 2020 - Polska Nagroda Inteligentnego Rozwoju 2020, Centrum Inteligentnego Rozwoju, w kategorii: Naukowiec przyszłości, za realizację projektu pn. Poznanie molekularnych podstaw regulacji aktywności lizosomu, potencjalnego celu interwencji terapeutycznej w chorobach zapalnych skóry, na przykładzie łuszczycy 2021 - Nagroda Rektora UG Naukowa Zespołowa II stopnia, za osiągnięcie naukowe pt. Molekularne podstawy chorób cywilizacyjnych i strategii ich terapii 2022 - Nagroda Rektora UG Naukowa Zespołowa II stopnia, za osiągnięcie naukowe pt. Molekularne mechanizmy procesów komórkowych leżących u podłoża funkcjonowania tkanek i organizmów 2023 - Nagroda Rektora UG Naukowa Zespołowa II stopnia, za osiągnięcie naukowe pt. Interakcje na poziomie molekularnym i komórkowym w ludzkich chorobach o podłożu genetycznym – od choroby do terapii
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Gdańskiego Kategoria:Polscy biolodzy XXI wieku Kategoria:Ludzie urodzeni w Starogardzie Gdańskim Kategoria:Urodzeni w 1972 Kategoria:Pracownicy Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN Kategoria:Polscy biolodzy XX wieku