Władysław Mniszek-Tchorznicki herbu Jelita (ur. ok. 1794, zm. 28 marca 1862) – polski oficer, powstaniec listopadowy.

240px|thumb|right|Rysunek Jana Gniewosza przedstawiający toast wzniesiony w 1848 w Dąbrówce z okazji wyboru Władysława Tchorznickiego na kapitana Gwardii NarodowejWedług Stefana Stefańskiego był to Jan Tchorznicki. Życiorys Urodził się pod koniec XVIII wieku (prawdopodobnie ok. 1794 w Samborze bądź w Sanoku). Był synem Walentego Mniszek-Tchorznickiego herbu Jelita i Rozalii z domu Rudnickiej herbu Lis. Jego rodzeństwem byli: Bogusław, Władysław, Marian, Maria (po mężu Batowska, zm. 1853), Zuzanna. Jego pierwszą żoną została Honorata z domu Ufniarska herbu Jastrzębiec, a ich synami byli Kazimierz (1829–1911, ziemianin, oficer) i Maksymilian. Drugą żoną została hrabina Filipina Butler-Clonebough, z którą miał córkę Annę.

Został żołnierzem armii Księstwa Warszawskiego. Od 1809 służył w Konnej Chorągwi Przewodnich (Gidów). Od lata 1809 służył w 12 pułku ułanów na obszarze Podola. W tym roku otrzymał awans na podporucznika. Pełnił funkcję instruktora. Brał udział w Inwazji Napoleona na Rosję w 1812. Brał udział w bitwach pod Romanowem, Smoleńskiem, Borodino, Czerykowem, Tarutinem i nad Berezyną.

W 1813 został wzięty do niewoli austriackiej pod Znojmem. W 1815 wskutek niestawiennictwa do weryfikacji został skreślony z listy oficerów Wojska Królestwa Polskiego przez władze rosyjskie. W 1831 roku uczestniczył w schyłkowym okresie powstaniu listopadowym, biorąc udział w bitwie pod Chwałkowicami w szeregach 2 pułku ułanów II Korpusu gen. Girolamo Ramorino.

Podczas Wiosny Ludów na obszarze Galicji w 1848 był dowódcą Gwardii Narodowej w Samborze od kwietnia do listopada 1848, mianowany wówczas podpułkownikiem. W tym czasie jako podpułkownik kawalerii był organizatorem i został dowódcą 2 pułku ułanów (określani jako „ułani biali”) w składzie Legionów Polskich na Węgrzech, biorącego udział w powstaniu węgierskim na przełomie 1848/1849 i walczącego w kilkunastu bitwa i potyczkach. 11 grudnia 1848 szwadron 2 pułku ułanów (84 spieszonych ochotników polskich) pod dowództwem ppłk. Tchorznickiego, wspartych 42. batalionem honwedów, powstrzymał pościg austriackiego korpusu feldmarszałka Franza von Schlika po porażce Węgrów w bitwie pod Koszycami). Ponadto uczestniczył w bitwie pod Tarczal 22 stycznia 1849. Jego adiutantem był Jan Aleksander FredroPamiętnik Jenerała Wysockiego, dowódcy Legionu Polskiego na Węgrzech, Kraków, 1888. Po stłumieniu powstania udał się na emigrację do Paryża.

Został członkiem Stanów Galicyjskich. Był właścicielem dóbr ziemskich Leśniowice i Polanka.

Zmarł 28 marca 1862.

Odznaczenia Legia Honorowa (X 1812) Order Zasługi Wojskowej III klasy – Węgry (za służbę 1848). Węgierski Krzyż Wojenny (1848/1849)

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Członkowie Stanów Galicyjskich Kategoria:Galicyjscy ziemianie Kategoria:Oficerowie kawalerii Wojska Księstwa Warszawskiego Kategoria:Oficerowie Królestwa Kongresowego Kategoria:Oficerowie Legionu Polskiego na Węgrzech Kategoria:Oficerowie powstania listopadowego Kategoria:Polacy – Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy odznaczeni węgierskimi orderami i odznaczeniami Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Zasługi Wojskowej (Węgry) Kategoria:Polacy – oficerowie armii austro-węgierskiej Władysław Kategoria:Uczestnicy inwazji na Rosję 1812 (strona polska) Kategoria:Urodzeni w XVIII wieku Kategoria:Zmarli w 1862 Kategoria:Żołnierze Gwardii Narodowej w Galicji (1848)