Andrzej Bieżan (ur. 23 listopada 1945 w Warszawie, zm. 15 grudnia 1983 w Poznaniu) – polski pianista, kompozytor, performer.
Życiorys Syn akordeonisty Włodzimierza Bieżana (1918–1998). Studiował kompozycję u Piotra Perkowskiego w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie (dyplom uzyskał w 1972 roku). Był założycielem, współzałożycielem oraz członkiem wielu grup muzyki kreowanej, m.in. Materials Service Co. (Bieżan, Osborne, Malicki, Kobrin, Thommesen), Grupa Muzyki Intuicyjnej (Bieżan, Malicki, Piernik), Sesja 72 (Bieżan, Jagiełło, Nadolski, Przybielski), Super Grupa Bez Fałszywej Skromności (Bieżan, Mitan, Nadolski, Przybielski, Trzciński), Cytula Tyfun da Bamba Orkiester (Bieżan, Knittel, Litwiński, Sudnik), Niezależne Studio Muzyki Elektroakustycznej (Bieżan, Szymański, Knittel, Krupowicz, Mitan, Sudnik, Dziubak). Z nimi jako pianista brał udział w takich imprezach kulturalnych jak: Warszawska Jesień, Jazz Jamboree, czy Inventionen. Uczestniczył również w zbiorowych wydarzeniach artystycznych z pogranicza sztuk plastycznych, teatru i muzyki. W jego koncepcji muzyki teraz ważna była zespołowa medytacja, improwizacja, eksperymenty brzmieniowe i sytuacje performerskie. Do tych celów konstruował również instrumenty własnego pomysłu, np. tubmaryna. Skomponował muzykę do wielu spektakli teatralnych. Od 1982 roku był dyrektorem poznańskiego Teatru Lalki i Aktora Marcinek. Wystawił operę Stefana Themersona i nagrywał w Studiu Eksperymentalnym Polskiego Radia. W 1984 roku, staraniem Andrzeja Mitana ukazał się pośmiertnie longplay artysty pt. Miecz Archanioła z legendarnej serii Klub Muzyki Nowej Remont.
Andrzej Bieżan zmarł tragicznie w wypadku samochodowym 15 grudnia 1983 roku w Poznaniu, w wieku zaledwie 38 lat. Pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera C 22-2-5).
W 2013 roku wytwórnia Bôłt Records przypomniała dorobek artysty, wydając dwupłytową antologię zatytułowaną Polygamy. Obecnie Bieżan staje się symbolem oporu wobec opresji płynącej z komercji i formatowania kultury.
Dyskografia Albumy autorskie 1979: Treny (LP, Polskie Nagrania „Muza” – SX 1767) 1984: Miecz Archanioła (LP z serii Klub Muzyki Nowej Remont, Alma Art – 002) 2013: Polygamy (2 CD z serii Polish Radio Experimental Studio, Bôłt – BR ES12)
Inne nagrania 1972: Iga Cembrzyńska i Sesja 72 – Four Dialogues With Conscience (LP, Apollo Sound – AS 1014) 1984: Jubileuszowa Orkiestra Helmuta Nadolskiego (LP z serii Klub Muzyki Nowej Remont, Alma Art – 001)
Spektakle teatralne 1971: Noce i dnie (reż. Izabella Cywińska; muzyka) 1971: Burza (reż. Zofia Wierchowicz; opracowanie dźwięku) 1973: Upiory (reż. Henryk Baranowski; muzyka) 1978: Samuel Zborowski (reż. Stanisław Hebanowski; muzyka, wykonanie muzyki) 1979: Baśń o pięknej Parysadzie (reż. Edward Dobraczyński; muzyka) 1979: Treny (reż. Adam Hanuszkiewicz; muzyka)
Filmografia 1971: Noce i dnie – spektakl telewizyjny (reż. Izabella Cywińska; muzyka) 1977: A chruśniak malinowy trwa... – spektakl telewizyjny (reż. Wojciech Siemion; wykonanie muzyki) 1977: Rekolekcje – film fabularny (reż. Witold Leszczyński; wykonanie muzyki)
Wybrane kompozycje
Utwory fortepianowe (nieznane datowanie; 1970-1972?) Katedra na fortepian Wariacje na fortepian Bez tytułu na fortepian Signum dare na fortepian Triestezza na fortepian 1/7 na fortepian
Utwory na chór mieszany (nieznane datowanie) Utwory kameralne: Etiuda na klarnet i wiolonczelę (nieznane datowanie) Kwartet smyczkowy (nieznane datowanie) Utwór na sopran i 20 instrumentów (1969) Muzyka pomarańczowa na sopran i 4 instrumenty (1969) Divertissement – muzyka konkretna na flet, kieliszki i talerze fajansowe oraz kilku aktorów cyrkowych (1970) Improwizacja (tyt. rob. Dwadzieścia...) na zespół instrumentalny (z amplifikacją) (1972) Atmosfera – suita na flet, okarynę, gitarę elektryczną, fortepian, dzwonki i taśmę (1973) Cztery dialogi z sumieniem – utwór skomponowany wspólnie z Helmutem Nadolskim (1973) Zderzenie na tubę i fortepian (1976) Byłem i byłem... na wiolonczelę i tubę (1983)
Utwory elektroniczne: Atmosfery na flet, okarynę, gitarę elektryczną, fortepian, dzwonki i taśmę (1973) Ptaki na flet, okarynę, gitarę elektryczną, fortepian, dzwonki i taśmę (1973) Poligamia (wspólnie z Krzysztofem Knittlem) – muzyka elektroniczna na taśmę (1978-1979) Miecz Archanioła (wersja I) na taśmę (1980) Miecz Archanioła (wersja II) na flet, harfę i taśmę (1980) Isn't it? – muzyka elektroniczna na taśmę (1981-1983)
Utwory orkiestrowe:
Struktury na skrzypce solo i orkiestrę symfoniczną (1972) III Symfonia "Logos" (1973)
Nagrody 1977: nagroda na IV Opolskich Konfrontacjach Teatralnych za muzykę i jej wykonanie w przedstawieniu Samuel Zborowski Juliusza Słowackiego w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku 1979: II nagroda na IX Ogólnopolskim Festiwalu Teatrów Lalek w Opolu za muzykę do przedstawienia Baśń o pięknej Parysadzie Bolesława Leśmiana w Państwowym Teatrze Lalek „Czerwony Kapturek” w Olsztynie
Przypisy
Bibliografia Andrzej Bieżan. Anarchista-dżentelmen i prorok we własnym kraju – audycja Programu II PR Intuicjoniści – pierwsze 15 lat polskiego off jazzu – Rafał Księżyk na stronie dwutygodnik.com
Performance na dźwięk – hommage à Andrzej Bieżan – pierwsza edycja festiwalu Performance na dźwięk II – hommage à Andrzej Bieżan – druga edycja festiwalu Performance na dźwięk III – hommage à Andrzej Bieżan – trzecia edycja festiwalu
Linki zewnętrzne Andrzej Bieżan w bazie KPPG Andrzej Bieżan w bazie Discogs Andrzej Bieżan – Polygamy w bazie Bôłt Records
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina Kategoria:Dyrektorzy teatrów w Polsce Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Ludzie związani z Poznaniem Kategoria:Muzycy freejazzowi Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polscy kompozytorzy muzyki teatralnej Kategoria:Polscy performerzy Kategoria:Polscy pianiści jazzowi Kategoria:Polscy twórcy i wykonawcy muzyki elektronicznej Kategoria:Urodzeni w 1945 Kategoria:Zmarli w 1983