Teodor Gabras Młodszy (grec. Θεόδωρος Γαβρᾶς, zm. po 1208) – bizantyński arystokrata z rodziny Gabrasów, uzurpator i niezależny władca w rejonie Pontu w okresie ok. 1204 - ok. 1208.
Życiorys Teodor pochodził z jednej z najbogatszych rodzin w Poncie, związanej z Trapezuntem. W okresie IV krucjaty, gdy nastąpił upadek władzy centralnej podjął po 1204 roku działania zmierzające do stworzenia własnego państwa. Opanował miasto Amisos (dziś Samsun w północnej Turcji, nad Morzem Czarnym)Anthony M. Bryer, A Byzantine Family: The Gabrades, c. 979- c. 1653, "University of Birmingham Historical Journal" 12 (1970), s. 174, przyp. 41.. Ogłosił się tam niezależnym władcą. Wkrótce wszedł w konflikt z cesarstwem Trapezuntu a także Cesarstwem Łacińskim. Oba państwa wysunęły roszczenia do tego strategicznie ważnego miasta portowego. W 1208 Teodor ostatecznie zaakceptował zwierzchnictwo cesarza nicejskiego Teodora I Laskarysa. Ten przyznał mu tytuł duksa.
Przypisy
Bibliografia Anthony M. Bryer, A Byzantine Family: The Gabrades, c. 979- c. 1653, "University of Birmingham Historical Journal" 12 (1970), s. 164-187. Νίκος Αθανασίου Βέης, Γαβρᾶς [w:] Εγκυκλοπαιδικό λεξικό, Ελευθερουδάκης, Αθήνα 1927. Jürgen Hoffmann, Rudimente von Territorialstaaten im Byzantinischen Reich (1071–1210) Ars Una, Neuried 1974, , s. 22–24, 82–84. Alexis G. C. Savvides, Byzantium in the Near East: Its Relations with the Seljuk Sultanate of Rum in Asia Minor, the Armenians of Cilicia and the Mongols, A.D. c. 1192–1237 (= Βυζαντινά Κείμενα και Μελέται. Bd. 17, ISSN|1106-6180. Κέντρον Βυζαντινών Ερευνών – ΑΠΘ, Θεσσαλονίκη 1981, s. 60–61. Alexis G. C. Savvides, Internal Strife and Unrest in Later Byzantium, XIth–XIIIth Centuries (A.D. 1025–1261). The Case of Urban and Provincial Insurrections (Causes and Effects) [w:] Σύμμεικτα KBE/EΙE Bd. 7, 1987, ISSN|1105-1639, s. 237–273. Αλέξης Γ. Κ. Σαββίδης, Βυζαντινά στασιαστικά και αυτονομιστικά κινήματα στα Δωδεκάνησα και τη Μικρά Ασία, 1189–1240 μ.Χ.: Συμβολή στη μελέτη της υστεροβυζαντινής προσωπογραφίας και τοπογραφίας την εποχή των Αγγέλων, των Λασκαρίδων της Νίκαιας και των Μεγαλοκομνηνών του Πόντου, Δόμος, Αθήνα 1987, Kap. 7. Alexios G. Savvides, Benjamin Hendrickx (Hrsg.), Encyclopaedic Prosopographical Lexicon of Byzantine History and Civilization, Bd. 3: Faber Felix – Juwayni, Al-, Brepols Publishers, Turnhout 2012, , s. 38.
Kategoria:Bizantyńscy uzurpatorzy Kategoria:Gabrasowie Kategoria:Ludzie związani z Trapezuntem Kategoria:Urodzeni w XII wieku Kategoria:Zmarli w XIII wieku