Józef Kwiatek (ur. 23 stycznia 1911 w Psarach Wielkich, zm. 9 lutego 1964 w Ostrowie Wielkopolskim) – polski socjolog, pedagog i nauczyciel akademicki, działacz społeczny i związkowy, profesor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i Uniwersytetu Warszawskiego, prezes Zarządu Głównego Związku Nauczycielstwa Polskiego (1960–1964), poseł na Sejm PRL III kadencji (1961–1964).

Życiorys thumb|Grób Józefa Kwiatka na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie Urodził się w rodzinie chłopskiej jako syn Józefa i Józefiny z domu Paseckiej. W 1914 przeniósł się z rodziną na pięciohektarowe gospodarstwo do Giewartowa, stracił ojca na froncie I wojny światowej. W 1925 ukończył jednoklasową szkołę podstawową w Zasutowie, maturę zdał w Seminarium Nauczycielskim w Koźminie Wielkopolskim w 1930.

Następnie pracował jako nauczyciel w szkolnictwie powszechnym w szkołach podstawowych w Wyrębinie (1930–1932), Wielowsi (1934–1936), w Ostrowie Wielkopolskim (1936–1939) oraz w Szkole Ćwiczeń przy Państwowym Liceum Pedagogicznym w Poznaniu (1939). W latach 1930–1936 był działaczem Związku Młodzieży Wiejskiej RP „Wici” i od 1930 Związku Nauczycielstwa Polskiego. W 1932 został powołany do obowiązkowej służby wojskowej, ukończył Dywizyjny Kurs Podchorążych przy 17 Wielkopolskiej Dywizji Piechoty w Gnieźnie. Po eksternistycznym ukończeniu wyższego kursu nauczycielskiego podjął w 1937 studia z socjologii na Uniwersytecie Poznańskim.

Walczył jako podporucznik rezerwy w wojnie obronnej na Lubelszczyźnie we wrześniu 1939. Pod okupacją niemiecką pracował na poczcie w Poznaniu i uczestniczył w tajnym nauczaniu.

Dyplom magistra socjologii UP uzyskał w 1946 na podstawie pracy Tworzenie się grup społecznych na terenie gromady Lubinicko w powiecie świebodzińskim. Został nauczycielem Liceum Pedagogicznego w Poznaniu, w 1948 kierownikiem Wydziału Pedagogicznego w poznańskim ZNP, następnie wiceprezesem zarządu okręgu poznańskiego i członkiem Zarządu Głównego ZNP. W 1950 obronił przygotowaną pod kierunkiem Tadeusza Szczurkiewicza rozprawę doktorską Klasowy charakter procesów integracyjnych i dezintegracyjnych wśród ludności wiejskiej Ziem Odzyskanych.

Jesienią 1950 podjął pracę na stanowisku pomocniczego pracownika nauki w Katedrze Pedagogiki na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Poznańskiego, wchodząc w tym samym roku akademickim do senatu uczelni jako przedstawiciel młodszych pracowników nauki. W tym samym roku został również zatrudniony w Państwowej Wyższej Szkole Operowej i Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Poznaniu. W 1952 został adiunktem w Studium Nauki o Polsce i Świecie Współczesnym na Uniwersytecie Poznańskim oraz w Katedrze Podstaw Marksizmu i Leninizmu na Akademii Medycznej w Poznaniu. W 1952 pełnił z upoważnienia Stefana Wołoszyna obowiązki zastępcy profesora w Katedrze Pedagogiki WFH UP, a w 1953 przejął jej kierownictwo po odchodzącym na Uniwersytet Warszawski Wołoszynie.

Był od 1954 dziekanem Wydziału Filologiczno-Historycznego Uniwersytetu Poznańskiego (od 1955 Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu), następnie w latach 1956–1959 prorektorem ds. nauczania na tej uczelni. Sprawował funkcję I sekretarza Podstawowej Organizacji Partyjnej na UAM. W 1955 otrzymał tytuł docenta i objął stanowisko samodzielnego pracownika nauki, został także wybrany członkiem Komisji Filozoficznej Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Był autorem blisko 80 publikacji. W pracy naukowej propagował założenia filozofii marksistowskiej i ideał nauczyciela-społecznika. W 1956 doprowadził do utworzenia Poznańskiego Towarzystwa Pedagogicznego, którym kierował do 1962. Od 1958 był ponadto nauczycielem i od 1959 samodzielnym pracownikiem Zaocznego Studium Nauczycielskiego nr 1 w Poznaniu, od 1960 nauczycielem w Studium Nauczycielskim nr 2 w Poznaniu. Był redaktorem naczelnym czasopisma naukowego „Ruch Pedagogiczny”.

Od grudnia 1960 do śmierci w 1964 był prezesem Zarządu Głównego Związku Nauczycielstwa Polskiego. Po objęciu tej funkcji został w 1961 przeniesiony z Katedry Pedagogiki WFH UAM, którą przekazał Stanisławowi Kowalskiemu, do Katedry Pedagogiki Ogólnej na Wydziale Pedagogicznym Uniwersytetu Warszawskiego. Organizował pracę nauczycieli nad reformą szkolną z 1961. W styczniu 1963 został wybrany członkiem Komitetu Nauk Pedagogicznych i Psychologicznych Polskiej Akademii Nauk, a w grudniu 1963 powołany na kierownika Zakładu Teorii Wychowania w Katedrze Pedagogiki Ogólnej WP UW.

W 1947 wstąpił do Polskiej Partii Socjalistycznej. Członek Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu, przewodniczący Wojewódzkiego Komitetu Frontu Jedności Narodu w Poznaniu w 1958Trybuna Robotnicza, nr 4 (4350) 7 stycznia 1958 roku, s. 2.. Przewodniczący Rady Przyjaciół Harcerstwa Ziemi Wielkopolskiej, członek Prezydium Centralnej Rady Związków Zawodowych. Należał do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, był członkiem Komitetu Miejskiego i w latach 1956–1962 Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Poznaniu, gdzie przewodniczył Komisji Oświaty i Nauki. W 1961 został posłem na Sejm PRL III kadencji z okręgu nr 60 Ostrów Wielkopolski, zmarł w trakcie kadencji. Był zastępcą przewodniczącego sejmowej Komisji Oświaty i Nauki.

Został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi (1954) oraz Medalem 10-lecia Polski Ludowej (1955).

Zmarł nagle w niedzielę 9 lutego 1964 o godz. 5 rano w Ostrowie Wielkopolskim, gdzie przebywał służbowo na spotkaniach z wyborcami. Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera C2-11-3)Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze. Zgromadzony przez niego księgozbiór pedagogiczno-psychologiczny został zakupiony po jego śmierci przez Bibliotekę Główną Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Rzeszowie.

Wybrane publikacje Studium więzi społeczno-przestrzennej miasta Poznania, Poznań 1947 (red.) Tworzenie się więzi społecznej wśród ludności Ziem Odzyskanych (na przykładzie gromady Jędrzychów w powiecie zielonogórskim), Poznań 1948 Szkolnictwo elementarne w Wielkim Księstwie Poznańskim w okresie Wiosny Ludów, „Studia i Materiały do Dziejów Wielkopolski i Pomorza”, 1 (1955), s. 169–253 Towarzystwo Pedagogiczne Polskie, „Roczniki Historyczne”, 23, 1957, s. 561–580 Ewaryst Estkowski 1820–1856, [w:] Wybitni Wielkopolanie XIX wieku, red. Witold Jakóbczyk, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1959, s. 337–356 Lenin a wychowanie, „Ruch Pedagogiczny”, 34 nr 5, 1960, s. 1–26 Wkład Lenina w rozwój materialistycznej teorii wychowania, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu”, 30 nr 4, 1961, s. 71–100 Materialistyczna koncepcja człowieka a ideały wychowawcze XXII Zjazdu KPZR, „Ruch Pedagogiczny”, 36 nr 3, 1962, s. 1–27 Władysław Spasowski – myśliciel i wychowawca, „Konferencje Rejonowe” 1962, nr 1, s. 80–93 Szkolnictwo wyższe w służbie gospodarki i kultury narodowej (Uwagi na tle uchwał XI Plenum KC PZPR), „Ruch Pedagogiczny”, 37 nr 1, 1963, s. 1–16 Ideologia a pedagogika i wychowanie, „Ruch Pedagogiczny”, 37 nr 4, 1963, s. 1–24

Życie prywatne W 1945 poślubił Kazimierę z domu Wasylkiewicz (1908–1997).

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Członkowie Komitetów Miejskich PZPR Kategoria:Członkowie Komitetów Wojewódzkich PZPR Kategoria:Członkowie korespondenci PAN Kategoria:Członkowie Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu Kategoria:Członkowie Wojewódzkich Komitetów Frontu Jedności Narodu Kategoria:Członkowie Związku Młodzieży Wiejskiej RP Wici Kategoria:Członkowie Związku Nauczycielstwa Polskiego (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Polscy marksiści Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Polscy redaktorzy naczelni Kategoria:Polscy socjolodzy Kategoria:Polscy związkowcy Kategoria:Posłowie z okręgu Ostrów Wielkopolski (PRL) Kategoria:Członkowie Frontu Jedności Narodu Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy tajnego nauczania na ziemiach polskich 1939–1945 Kategoria:Urodzeni w 1911 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Muzycznej w Poznaniu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Pedagogicznego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Zmarli w 1964 Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie