Kalendarium Legionów Polskich 1914–1918 – strona przedstawia wydarzenia w Legionach Polskich i Polskim Korpusie Posiłkowym w latach 1914–1918.
1914 lipiec 28 lipca Austro-Węgry wypowiedziały wojnę Serbii, co było wynikiem zamachu na austriackiego arcyksięcia Franciszka Ferdynanda dokonanego 28 czerwca 1914 roku. System sojuszy spowodował, że w konflikt wciągnięte zostały kolejne państwa, m.in.: Niemcy, Rosja, Francja, Wielka Brytania.
29–30 lipca W związku z sytuacją międzynarodową komendant Józef Piłsudski wydał pierwsze rozkazy przygotowawcze do mobilizacji strzelców. Miejscem organizacji pierwszych oddziałów (kompanii kadrowych) uczyniono Kraków. Komendantem placu w tym mieście został mianowany Mieczysław Norwid-Neugebauer.
sierpień 2 sierpnia Sztab austro-węgierski wyraził zgodę na wymarsz strzelców do Królestwa Polskiego w kierunku Miechów, Jędrzejów i Kielce. Oddziały strzelców miały współpracować z 7 Dywizją Kawalerii. Z rozkazu Józefa Piłsudskiego został sformowany pierwszy patrol strzelecki w składzie: Władysław Belina-Prażmowski (dowódca), Stanisław Grzmot-Skotnicki, Ludwik Kmicic-Skrzyński, Stefan Hanka-Kulesza, Zygmunt Karwacki, Janusz Głuchowski, Antoni Jabłoński. Patrol ten przeszedł do historii jako Siódemka Beliny.
thumb|Siódemka Beliny. 4 sierpnia 1914 roku. 2-4 sierpnia Patrol Beliny przekroczył granicę z Królestwem Polskim w rejonie Kocmyrzowa. Trasa patrolu prowadziła przez Goszyce, Działoszyce, okolice wsi Adam, Jędrzejów, Słomniki. Później powrócono do dworku w Goszycach. Po drodze patrol zajechał do Skrzeszowic, gdzie otrzymał od Bogusława Kleszczyńskiego pięć koni i siedem siodeł. Patrol powrócił do Krakowa 4 sierpnia, około godziny 16.
3 sierpnia Rozkazem komendanta Józefa Piłsudskiego w Krakowie na Oleandrach powołano 1 Kompanię Kadrową. Dowódcą oddziału został Tadeusz Kasprzycki.
4 sierpnia Na Oleandrach została sformowana 2 Kompania Kadrowa. Na jej dowódcę wyznaczono Mieczysława Norwid-Neugebauera.
5 sierpnia W Krakowie powstała Polska Intendentura Wojskowa, korzystająca z zasobów Polskiego Skarbu WojskowegoOdezwa informująca o powstaniu Polskiej Intendentury Wojskowej. Na wieczornej odprawie w mieszkaniu Walerego Sławka została podjęta decyzja o skierowaniu 1 Kompanii do Królestwa Polskiego. Dowództwo 2 Kompanii Kadrowej objął Wacław Scaevola-Wieczorkiewicz. Dotychczasowy dowódca kompanii Mieczysław Norwid-Neugebauer zostaje skierowany do Krzeszowic, gdzie ma zorganizować obóz etapowy dla oddziałów udających się na teren Królestwa.
6 sierpnia W celu wywołania powstania narodowego około godziny 4 rano 1 Kompania Kadrowa wyruszyła na teren Królestwa Polskiego. Granicę przekroczyła w Michałowicach, po jej przekroczeniu kierowała się w stronę Słomnik. Wymarsz Kadrówki poprzedzał patrol konny Beliny w nieco zmienionym składzie, Zygmunta Karwackiego zastąpił Stefan Dudziniec-Krak. Tylko pięciu z nich jechało na koniach, pozostali dwaj maszerowali z siodłami na plecach – mieli oni konie zdobyć w Królestwie. Z Krzeszkowic na teren Królestwa wyruszył oddział strzelecki pod dowództwem Norwida-Neugebauera. Składał się on z czterech kompanii (dowódcy: Adam Orwid-Kossakowski, Stanisław Stański-Biegański Stanisław Lityński, Zdzisław Tatar-Trześniowski) oraz samodzielnego plutonu Antoniego Bilińskiego-Ostrowskiego.
thumb|Odezwa do Narodu Polskiego informująca o powstaniu Rządu Narodowego. 7 sierpnia Na rynku w Słomnikach odczytano odezwę o powstaniu tajnego Rządu Narodowego w Warszawie. 1 Kompania Kadrowa weszła do Miechowa.
8 sierpnia Dowództwo 1 Kompanii Kadrowej objął Kazimierz Herwin-Piątek. Tadeusz Kasprzycki przeszedł do służby w sztabie Komendy Głównej. W Miechowie nastąpiła reorganizacja oddziału Norwida-Neugebauera. Sformowano batalion składający się z 2 Kompanii Kadrowej (dowódca: Stanisław Tessaro) i 3 Kompanii Kadrowej (dowódca: Wacław Scaevola-Wieczorkiewicz). Z Krzeszkowic na teren Królestwa wyruszył kolejny oddział strzelecki pod dowództwem Tadeusza Furgalskiego ps. „Wyrwa” składający się z trzech kompanii.
9 sierpnia I Kompania Kadrowa zajęła Książ Wielki i Jędrzejów.
10 sierpnia Doszło do połączenia I, II i III Kompanii Kadrowej w jeden batalion kadrowy podporządkowany bezpośrednio szefowi sztabu Sosnkowskiemu.
11 sierpnia W Krakowie na bazie krakowskiego oddziału konnego „Sokoła” rozpoczęła się organizacja 2. i 3. szwadronu kawalerii. Dowódcą 2. szwadronu został por. Zbigniew Dunin-Wąsowicz, a 3. szwadronu – por. Juliusz Klasterski. Noc z 11 na 12 sierpnia Do Królestwa Polskiego wyruszył batalion Tadeusza Kordiana-Monasterskiego powstały z mobilizacji strzelców z rejonu Zatora.
thumb|Wejście I Kompanii Kadrowej do Kielc. 12 sierpnia Po drobnych potyczkach z Rosjanami oddziały strzeleckie na czele z Józefem Piłsudskim i jego sztabem zajęły Kielce. Siedziba Komisariatu Wojskowego zostaje ulokowana w dawnym pałacu gubernatorskim.
13 sierpnia Józef Piłsudski został powiadomiony przez dowództwo austro-węgierskie, że ponieważ planowane powstanie w Królestwie nie wybuchło, postanowiono zakończyć działalność strzelców jako samodzielnych oddziałów. Do Kielc podeszła rosyjska dywizja kawalerii. Z uwagi na przewagę liczebną wroga i ryzyko okrążenia oddziały strzeleckie wycofały się z Kielc. Odwrót ubezpieczał przybyły tego dnia oddział konny Sokoła lwowskiego (dowódca: Marceli Jastrzębiec-Śniadowski).
16 sierpnia W Krakowie powstał Naczelny Komitet Narodowy (NKN), który miał kierować powstawaniem Legionów Polskich mających walczyć z Rosją u boku C.K.Armii. Oddziały strzeleckie został ypodzielone na pięć batalionów (I – Żegota-Januszajtis, II – Norwid-Neugebauer, III – Śmigły-Rydz, IV – Wyrwa-Furgalski, V – Tokarzewski-Karaszewicz), batalion zapasowy Kazimierza Florka, szwadron kawalerii Beliny-Prażmowskiego oraz kompanię taborów, pluton wywiadowczy, pluton żandarmerii polowej i kompanię saperów Dąbkowskiego. Siły te popularnie określano grupą Piłsudskiego.
18 sierpnia Józef Piłsudski wydał kapitanowi Ottokarowi Brzozie-Brzezinie rozkaz sformowania oddziału artylerii. Dzień ten uznaje się za początek istnienia artylerii Legionów Polskich. 21-22 sierpnia Oddziały strzeleckie ponownie zajęły Kielce.
22 sierpnia
Komendant Józef Piłsudski wydał rozkaz o wcieleniu oddziałów strzeleckich do tworzących się Legionów Polskich.
23 sierpnia Naczelna Komenda austriacka oficjalnie nadała grupie Piłsudskiego nazwę 1 Pułku Piechoty Legionów Polskich.
25 sierpnia Dowódcą I batalionu został Albin Fleszar.
27 sierpnia Rozkazem Naczelnego Dowództwa Armii (AOK) oficjalnie zostały powołane: w Krakowie – Legion Zachodni i we Lwowie – Legion Wschodni. Każdy z nich miał mieć po 8 batalionów, po 1000 żołnierzy i po 2-3 szwadrony po 150 jeźdźców. Dowódcą Legionu Zachodniego został mianowany gen. Rajmund Baczyński, zaś Wschodniego – gen. Adam Pietraszkiewicz.
wrzesień thumb|Gen. Rajmund Baczyński przemawiający do legionistów z 2 Pułku Piechoty przed złożeniem przysięgi na wierność Austrii. 4 września Na krakowskich błoniach przysięgę na wierność Austrii złożył 2 Pułk Piechoty podporządkowany Legionowi Zachodniemu. Pułk składał się z czterech batalionów. Stan pułku przewidziano na ponad 5500 żołnierzy.
5 września W Kielcach przysięgę na wierność Austrii złożył 1 Pułk Piechoty podporządkowany Legionowi Zachodniemu.
8 września Oddziały Legionów Polskich przeszły na zaopatrzenie i żołd austriacki. Sprawy dotyczące rekrutacji do Legionów oraz propagandy pozostały w gestii NKN.
14 września Dowódcą 2 Pułku Piechoty został płk Zygmunt Zieliński.
16 – 24 września Walki 1 Pułku Piechoty w rejonie Nowego Korczyna i Opatowca.
21 września Decyzją AOK rozwiązano Legion Wschodni. Z ochotników chcących złożyć przysięgę miał powstać 3 Pułk Piechoty Legionu Zachodniego.
25 września Dowództwo austro-węgierskie powołuje Komendę Legionów z gen. Karolem Trzaską-Durskim na czele. Szefem sztabu został kpt. Włodzimierz Zagórski. Komenda Legionów zastąpiła dotychczasowego dowódcę Legionu Zachodniego.
26 września W Mszanie Dolnej miała miejsce przysięga na wierność Austrii 3 Pułku Piechoty. Przysięgę złożyło tylko 800 z początkowych 6000 ochotników. Pozostali ulegli rozproszeniu. Braki w stanie pułku uzupełniono ochotnikami z Podhala i Śląska Cieszyńskiego. Ogółem powstały cztery bataliony. Pierwszym dowódcą pułku został mianowany płk. Homiński, szybko zastępuje go jednak ppłk Józef Haller. thumb|Oddziały legionowe w drodze w Karpaty. 30 września Z uwagi na spodziewaną inwazję rosyjską z Krakowa transportem kolejowym na Węgry wyruszył 2 Pułk Piechoty Legionów Polskich. Za nim przerzucona została także Komenda Legionów, 2. i 3. szwadron ułanów, dywizjon artylerii oraz część pododdziałów 3 Pułku Piechoty Legionów Polskich. Rozkazem Komendy Legionów Polskich utworzono 1 Pułk Artylerii Legionów Polskich pod dowództwem kpt. Ottokara Brzozy-Brzeziny. Składał się on z dwóch dywizjonów i pięciu baterii liczących po 80 ludzi. Dowódcą I dywizjonu został por. Mieczysław Jełowicki. Dywizjon ten po sformowaniu skierowany został na Węgry, gdzie walczył u boku 2. i 3. Pułku Piechoty. II Dywizjon pod bezpośrednim dowództwem kpt. Brzozy-Brzeziny przydzielono do 1 Pułku Piechoty, który później rozwinął się w I Brygadę Legionów Polskich.
październik 1 października Z Mszany Dolnej do Krakowa i dalej na Węgry zostały przerzucone pozostałe oddziały 3 Pułku Piechoty.
2 października Rząd austriacki przyznał legionistom uprawnienia kombatanckie.
5 października Pierwsze oddziały legionowe przybyłe z Krakowa dotarły na Ruś Zakarpacką. Utworzyły one grupę generała Trzaski-Durskiego.
6 października Oddziały 2 Pułku Piechoty (I, II, III i IV batalion) zostały wysłane do walki na północny odcinek frontu. 3 Pułk Piechoty Józefa Hallera pozostał w odwodzie.
9 października Kwaterując w Jakubowicach nad Wisłą, Józef Piłsudski nadał 139 legionistom stopień oficerski. AOK uchyliło rozkaz nakazujący noszenie przez legionistów czarno-żółtych opasek pospolitego ruszenia.
11 października Austriackie dowództwo wyraziło zgodę na powiększenie stanu 1 Pułku Piechoty do 6 tysięcy żołnierzy.
12 października 3 Pułk Piechoty zdobył Rafajłową w Galicji Wschodniej.
14 października Prezes NKN prof. Władysław Leopold Jaworski oraz prezes Koła Polskiego w parlamencie wiedeńskim dr Juliusz Leo wysyłali telegram do dowództwa C.K. Armii z protestem w sprawie użycia oddziałów Legionów Polskich w walkach na Węgrzech. Telegram pozostał bez odpowiedzi.
thumb|Krzyż wzniesiony przez legionistów na Przełęczy Rogodzy. 16 października Pod kierunkiem porucznika inżyniera Jana Słuszkiewicza na przełęczy Rogodzy rozpoczęto budowę tzw. Drogi Legionów – łączącej węgierską osadę Holzschlaghaus z Rafajłową. Drogę wybudowano w pięć dni.
19 – 22 października Korzystając z Drogi Legionów większość sił legionowych 2. i 3. Pułku został przerzucony w rejon Zielonej i Rafajłowej.
22 – 26 października 1 Pułk Piechoty wziął udział w bitwie pod Laskami i Anielinem.
24 października Główne siły 2. i 3. Pułku Piechoty wzięły udział w boju pod Nadwórną.
26 października 2. szwadron kawalerii przeszedł chrzest bojowy w potyczce pod Cucyłowem.
28 października Legioniści z 3 Pułku Piechoty na Przełęczy Pantyrskiej wznieśli Krzyż Legionów.
thumb|Punkt opatrunkowy Legionów nad Bystrzycą w rejonie Nadwórnej, podczas bitwy pod Mołotkowem. 29 października Pozycje 2. i 3. Pułku Piechoty oraz 2. szwadronu kawalerii pod Mołotkowem zostały zaatakowane przez 16 rosyjskich batalionów piechoty oraz silny oddział jazdy kozackiej. Po zwycięskim odparciu ataków Rosjan po południu oddziały legionowe rozkazem Austriaków zostały wycofane. 2 Pułk Piechoty do Königsfeld na odpoczynek, zaś 3 Pułk otrzymał zadanie obsadzenia Przełęczy Pantyrskiej.
listopad 4 listopada W Szkole Podchorążych Legionów Polskich w Jabłonnie rozpoczął się pierwszy kurs oficerski.
9 listopada