Kazimierz Antoni Weryński (ur. 21 lutego 1894 w Limanowej, zm. 7 listopada 1965 w Mielcu) – żołnierz Legionów Polskich, pułkownik artylerii Wojska Polskiego. W czasie II wojny światowej, jako dowódca 20 pułku artylerii lekkiej, uczestniczył w walkach pod Mławą oraz w obronie Modlina i Warszawy.
Życiorys Kazimierz Antoni Weryński urodził się 21 lutego 1894 roku w Limanowej, w rodzinie Aleksandra i Marii (Marianny) z LubaskówEncyklopedia miasta Mielca, red. Józef Witek, 2014, tom 4, s. 191.. Był młodszym bratem majora audytora Mariana Michała. Mieszkał i uczył się w Mielcu. W 1913 roku ukończył tamtejsze c. i k. gimnazjumSprawozdanie dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Mielcu za rok szkolny 1912/1913, Mielec 1913, s. 84. i rozpoczął studia na Wydziale Budownictwa Wodnego Szkoły Politechnicznej we LwowieKuprianis A., Łódzka 4 Grupa Artylerii w latach 1929–1939, Łódź 2010, s. 166.. Do wybuchu I wojny światowej zaliczył 3 semestry nauki.
Jeszcze w 6. klasie gimnazjum wstąpił do mieleckiego Związku Strzeleckiego. W latach 1914–1917 służył w 1 pułku artylerii Legionów. 30 lipca 1917 roku ukończył, jako prymus, kurs w Szkole Podchorążych Artylerii w Górze Kalwarii.
19 września 1917 roku, po kryzysie przysięgowym, został wcielony do baterii zapasowej 30 pułku artylerii polowej w Przemyślu. W kwietniu 1918 roku został przydzielony do kadry 30 pap. Pod koniec października 1918 roku wstąpił do oddziałów polskich organizowanych przez pułkownika Kazimierza Dzierżanowskiego w Ołomuńcu na Morawach. Tam ukończył Szkołę Oficerów RezerwyKuprianis A., Łódzka 4 Grupa..., s. 167.. 11 listopada 1918 roku wyjechał wraz z baterią zapasową 30 pap do Warszawy.
Od 1918 w Wojsku Polskim, uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej 1919–1920 (odbył kampanie polsko-białoruską i polsko-ukraińską) służąc w 7 pułku artylerii polowej. W marcu 1919 obronił przed Ukraińcami porzuconą przez piechotę pod wsią Rodatycze baterię artylerii, skutecznie umożliwiając przedostanie się jej do pozostającej w rękach polskich Sądowej WiszniRyłko W., Zarys historji wojennej pułków polskich 1918–1920. 7 pułk artylerii polowej, Warszawa 1929, s. 7–8.. 20 września 1920 roku objął dowództwo 1 baterii 7 pap.
Na przełomie czerwca i lipca 1919 brał udział w odbywającym się w Modlinie szkoleniu dotyczącym obsługi sprzętu i obowiązujących w Wojsku Polskim regulaminów. Od 16 listopada 1919 roku do 4 marca 1920 roku był urlopowany celem kontynuowania studiów politechnicznychArtur Kuprianis, Łódzka 4 Grupa..., s. 166.. W roku 1922 wziął udział w kursie dowódców baterii w Szkole Strzelań Artylerii w Toruniu (20 kwietnia – 4 listopada), a w 1923 kursie dowódców dywizjonów (5 kwietnia – 1 października).
Od 4 czerwca 1924 roku pełnił obowiązki oficera materiałowego w kwatermistrzostwie 7 pap, a od 17 grudnia 1924 roku był pełniącym obowiązki kwatermistrza tego pułku. 1 marca 1925 roku został przeniesiony do 4 pułku artylerii ciężkiej w Łodzi na stanowisko dowódcy III dywizjonuDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 27 z 6 marca 1925 roku, s. 130.. 31 października 1927 roku został przesunięty ze stanowiska dowódcy dywizjonu na stanowisko kwatermistrza pułkuDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 25 z 31 października 1927 roku, s. 327.. 27 kwietnia 1929 roku został wyznaczony na stanowisko zastępcy dowódcy 4 pacDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 9 z 27 kwietnia 1929 roku, s. 119.. W marcu 1930 roku został wybrany I wiceprezesem zarządu Wojskowego Klubu Sportowego w Łodzi„Echo”, R. VI, nr 88 (niedziela, 30 marca 1930, Łódź), s. 5.. W latach 30. XX wieku pełnił funkcję przewodniczącego okręgu łódzkiego Koła Byłych Żołnierzy 1 Pułku Artylerii Legionów PolskichKoło B. Żołnierzy 1 P. Art. Leg. Pol., 1934, R.II: maj, nr 5, s. 3.. W okresie od 4 maja do 9 sierpnia 1934 roku, w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie, ukończył trzymiesięczny VIII Kurs doskonalenia dowódców pułków. W 1935 roku w Krakowie na czele pięcioosobowej delegacji 4 pac wziął udział w uroczystościach pogrzebowych marszałka Józefa PiłsudskiegoArtur Kuprianis, Łódzka 4 Grupa ..., s. 430.. 17 czerwca 1937 roku został mianowany dowódcą tego pułkuArtur Kuprianis, Łódzka 4 Grupa ..., s. 157.. Wedle opinii przełożonych był obowiązkowy i pracowity. Posiadał duże zdolności administracyjne oraz wiedzę techniczną i fachowo-artyleryjskąArtur Kuprianis, Łódzka 4 Grupa ..., s. 179–180.. Odznaczał się uporem a symulantów traktował z całą surowościąZarzycki P., 4 Pułk Artylerii Ciężkiej. Zarys historii wojennej pułków polskich w kampanii wrześniowej, Pruszków 1999, s. 20.. W latach 1937–1938 zasiadał jako skarbnik w zarządzie Koła Towarzystwa Wiedzy Wojskowej w Łodzi.
14 kwietnia 1939 roku został dowódcą 20 pułku artylerii lekkiej, który po przeprowadzonej mobilizacji kwaterował w rejonie PłońskaHenryk Jaźwiński Relacja s. 20, natomiast Stanisław Sowiński, Sprawozdanie ..., s. 30 podał, że zmiana na stanowisku dowódcy pułku nastąpiła przed lipcem 1939 roku, zanim jednostka została przeniesiona z rejonu Płońska do rejonu Ciechanowa.. Pułkiem tym dowodził w czasie II wojny światowej. W czasie walk pod Mławą został rannyJuszkiewicz R., Bitwa pod Mławą 1939, Książka i Wiedza, wyd. 2, Warszawa 1989, s. 205.. Brał udział także w obronie Modlina oraz Warszawy na odcinku obrony „Warszawa-Wschód” (pododcinek „Północny” na Pradze, artyleria bezpośredniego wsparcia)Głowacki Ludwik, Obrona Warszawy i Modlina na tle kampanii wrześniowej 1939, Warszawa 1985, s. 211–212.. 30 września 1939 roku, po kapitulacji Warszawy, dostał się do niewoli niemieckiej. Przebywał w oflagach II A, IV A, II E, według PCK także IV C.
Po powrocie z niewoli, prawdopodobnie do 1948 roku, pełnił służbę w Wojsku PolskimKuprianis A., Łódzka 4 Grupa..., s. 211.. Zmarł 7 listopada 1965 roku. Pochowany na cmentarzu parafialnym przy ulicy Sienkiewicza w MielcuMomot H. i D., Cmentarz parafialny przy ul. Sienkiewicza w Mielcu, Mielec 2001, s. 218..
Awanse podporucznik – 17 grudnia 1918 roku kapitan – zatwierdzony 20 września 1920 roku z dniem 1 kwietnia 1920 roku, w artylerii, w grupie oficerów byłych Legionów PolskichDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 37 z 29 września 1920 roku, poz. 861., zweryfikowany 3 maja 1922 roku ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 191. lokatą w korpusie oficerów artyleriiLista starszeństwa oficerów zawodowych. Załącznik do Dziennika Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 8 czerwca 1922 roku, Zakłady Graficzne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1922, s. 195. major – 1 grudnia 1924 roku ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 roku i 80. lokatą w korpusie oficerów artyleriiDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 131 z 17 grudnia 1924 roku, s. 736. podpułkownik – 3 grudnia 1930 roku ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1931 roku w korpusie oficerów artylerii pułkownik – ze starszeństwem z dniem 19 marca 1939 roku w korpusie oficerów artylerii
Ordery i odznaczenia Krzyż Niepodległości (12 maja 1931) „za pracę w dziele odzyskania Niepodległości”. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1938) Krzyż Walecznych Złoty Krzyż Zasługi (19 marca 1935) „za zasługi w służbie wojskowej”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Brązowy Medal za Długoletnią Służbę Krzyż Wojskowy Karola (Austro-Węgry)
Przypisy
Bibliografia Dzienniki Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych. Encyklopedia miasta Mielca, red. Józef Witek, 2014, tom 4, s. 191. Ludwik Głowacki, Obrona Warszawy i Modlina na tle kampanii wrześniowej 1939, Warszawa 1985, s. 211–212. Artur Kuprianis, Łódzka 4 Grupa Artylerii w latach 1929–1939, Łódź 2010, s. 179–180. Władysław Ryłko, Zarys historji wojennej 7-go pułku artylerii polowej, Warszawa 1929, s. 7–8. Por. sł. st. art. Henryk Jaźwiński, Relacja z kampanii wrześniowej 1939 roku sporządzona 3 grudnia 1945 roku w 3 Karpackim Pułku Artylerii Przeciwpancernej, Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, sygn. B.I.21f. Por. sł. st. art. Stanisław Sowiński, Sprawozdanie z kampanii wrześniowej 1939 r. Wspomnienia, Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, sygn. B.I.21f.
Linki zewnętrzne Opinie przełożonych o Kazimierzu Weryńskim, Instytut Piłsudskiego - Archiwa Online Biogram Kazimierza Weryńskiego na stronie Stankiewicze.com - Obrona Warszawy i Modlina - 1939 r. (nazwiska) Kazimierz Weryński w wykazie legionistów Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku
Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1910–1914) Kategoria:Ludzie urodzeni w Limanowej Kategoria:Ludzie związani z Mielcem Kategoria:Obrońcy Modlina (1939) Kategoria:Obrońcy Warszawy (1939) Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem za Długoletnią Służbę (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 4 Pułku Artylerii Ciężkiej (II RP) Kategoria:Oficerowie 20 Pułku Artylerii Lekkiej Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Wojskowym Karola Kategoria:Polscy jeńcy niemieckich obozów jenieckich Kategoria:Pułkownicy artylerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Mławą (1939) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1894 Kategoria:Zmarli w 1965