Marian Michał Weryński (ur. 8 września 1892 w Mielcu, zm. 14 maja 1949 w Gdańsku Wrzeszczu) – major audytor Wojska Polskiego.
Życiorys Urodził się 8 września 1892 roku w MielcuEncyklopedia miasta Mielca, red. Józef Witek, 2014, tom 4, s. 191., ówczesnym mieście powiatowym Królestwa Galicji i Lodomerii, w rodzinie Aleksandra, dozorcy telegrafu, i Marii (Marianny) z Lubasków. Był starszym bratem pułkownika Kazimierza Antoniego. 26 czerwca 1920 roku we Lwowie poślubił Filipinę Kornelię Terlecką, z którą miał dwoje dzieci: Krystynę i Leszka.
Maturę zdał w 1913 roku w c. i k. Gimnazjum w MielcuSprawozdanie dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Mielcu za rok szkolny 1912/1913, Mielec 1913, s. 84.. Jeszcze jako uczeń był członkiem tamtejszych organizacji niepodległościowychSkrzypczak Jerzy, Na drodze do wolności. Mielczanie w walce o niepodległość Polski 1907–1918, Mielec 2008, s. 481., należał także do drużyny piłki nożnej „Pogoń Mielec” – pierwszej i przez długi czas jedynej sekcji w klubie sportowym „Gryf Mielec”, którą zorganizował w 1909 roku wraz z kolegiami: Janem Gesingiem i Maksymilianem WęgrzynkiemWitek, J., Madej W., 100 lat Mieleckiego Klubu Sportowego Gryf na tle historii mieleckiego sportu: 1909-2009, Mielec 2010, s. 78..
W 1914 roku został zmobilizowany do cesarskiej i królewskiej Armii. Służył w 7 pułku piechotyJan Suliński, Oficerowie żandarmerii II RP..., s. 140.. Do Wojska Polskiego wstąpił w 1918 roku. Jako porucznik brał udział w walkach w obronie Lwowa na III odcinku bojowym (tzw. Szkoła Konarskiego), podległym bezpośrednio Naczelnej KomendzieŁukomski G., Partacz Cz., Polak B., Wojna polsko-ukraińska 1918–1919. Działania bojowe-aspekty polityczne-kalendarium, Koszalin-Warszawa 1994, s. 253.. Z rozkazu kpt. Antoniego Kamińskiego, komendanta administracyjnego tego odcinka, odpowiadał za magazyny broni i warsztatyKamiński A., Relacja o wypadkach lwowskich w listopadzie 1918 r., [w:] Obrona Lwowa. 1–22 listopada 1918. Źródła do dziejów walk o Lwów i województwa południowo-wschodnie 1918–1920. Relacje uczestników, Warszawa 1991, T. 1, s. 273..
Studia prawnicze rozpoczął na Uniwersytecie Jagiellońskim, jednak tytuł naukowy magistra praw uzyskał – dopiero po zakończeniu I wojny światowej – na Wydziale Prawa Uniwersytetu LwowskiegoDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 48 z 3 listopada 1926 roku, s. 396.. Wcielony do 6 Dywizjonu Żandarmerii Wojskowej we Lwowie, gdzie od 17 marca 1920 był dowódcą plutonuJ. Suliński, Oficerowie..., op. cit., s. 140.. 21 czerwca 1920 roku, jako kapitan został przeniesiony z korpusu oficerów piechoty do korpusu oficerów żandarmerii w stopniu rotmistrzaDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 28 z 16 lipca 1920 roku, poz. 1161.. Wziął udział w walkach na froncie bolszewickimSkrzypczak J., Rok 1920. Mielczanie w wojnie polsko-bolszewickiej, Mielec 2010, s. 70..
Od 1922 roku był związany z 1 dywizjonem żandarmerii w Warszawie. W maju 1923 roku został dowódcą 1 plutonu, a w 1924 roku wyznaczony został na instruktora w szwadronie zapasowym. Z dniem 1 września 1924 roku został odkomenderowany do Centralnej Szkoły Żandarmerii w charakterze wykładowcy (na okres 8 tygodni)Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 88 z 30 sierpnia 1924 roku, s. 499.. W czasie przewrotu majowego 12–15 maja 1926 stanął po stronie marszałka Józefa Piłsudskiego. Wyróżnił się aktywnością, chroniąc m.in. Pałac Mostowskich – siedzibę Dowództwa Okręgu Korpusu Nr IEdward Jaroszuk, Żandarmeria wojskowa w latach 1921–1939, Kraków 2009, s. 331.. W 1926 roku objął dowództwo nad 5 plutonem 1 dywizjonu żandarmerii, a od 1928 roku pełnił obowiązki kwatermistrza 1 dywizjonuRocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928, s. 667, 675.. 23 grudnia 1929 roku został wyznaczony na stanowisko pełniącego obowiązki zastępcy dowódcy 1 dywizjonu żandarmerii w Warszawie. Obowiązki kwatermistrza dywizjonu przekazał kapitanowi Jakubowi ZapaleDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 20 z 23 grudnia 1929 roku, s. 379.. Na majora awansował ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1931 roku i 2. lokatą w korpusie oficerów żandarmerii. Po awansie na majora został zatwierdzony na stanowisku zastępcy dowódcy dywizjonuRocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932, s. 288, 791.. 9 grudnia 1932 roku został przydzielony do Wojskowego Sądu Okręgowego Nr I w Warszawie na okres 9 miesięcy celem odbycia praktyki sądowej, z zachowaniem dotychczasowego dodatku służbowegoDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 435.. 26 stycznia 1934 roku ogłoszono jego przeniesienie z korpusu oficerów żandarmerii do korpusu oficerów sądowych ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1931 roku i 4,4 lokatą z równoczesnym mianowaniem sędzią śledczym w wojskowych sądach oraz wyznaczeniem na stanowisko sędziego śledczego w Wojskowym Sądzie Okręgowym Nr I w WarszawieDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 2 z 26 stycznia 1934 roku, s. 7.. 25 maja 1935 roku został mianowany sędzią orzekającym w wojskowych sądach okręgowychDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 8 z 1 czerwca 1935 roku, s. 48.. 31 sierpnia 1935 roku ogłoszono jego przeniesienie z Wojskowego Sądu Okręgowego Nr I w Warszawie do Wojskowego Sądu Okręgowego Nr II w Lublinie na stanowisko sędziego orzekającegoDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 11 z 31 sierpnia 1935 roku, s. 114.. 1 stycznia 1937 roku został przeniesiony z korpusu oficerów sądowych do korpusu oficerów audytorów.
W czasie kampanii wrześniowej 1939 roku był szefem sądu polowego nr 27, który został zmobilizowany przez dowództwo 27 Dywizji Piechoty w KowluSławiński S., Od Borów Tucholskich do Kampinosu, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 1977, s. 298.. Rozpatrywał m.in. sprawy o dezercję, dywersję oraz niedopełnienie obowiązków służbowychJerzy Nazarewicz, Działalność sądów wojennych w wojnie obronnej Polski 1939 r., Wojskowy Przegląd Historyczny nr 1 (87) z 1979 roku, s. 107.. Po rozbiciu dywizji przez nieprzyjaciela w bitwie nad Bzurą trafił do niewoli niemieckiej. Przebywał w Oflagu II A Prenzlau, Oflagu IV A Hohnstein i Oflagu II E Neubrandenburg.
Z niewoli wrócił do kraju prawdopodobnie w lutym 1946. Zmarł 14 maja 1949 roku w Gdańsku Wrzeszczu. Pochowany na cmentarzu katolickim w Sopocie (kwatera B4-F-12) śp. Marian Michał Weryński.. mały|Grób Mariana Weryńskiego na cmentarzu katolickim w Sopocie
Ordery i odznaczenia Srebrny Krzyż Zasługi (10 listopada 1928)M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 636 „w uznaniu zasług, położonych w poszczególnych działach pracy dla wojska”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
Przypisy
Bibliografia Dzienniki Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych. Roczniki Oficerskie 1923, 1924, 1928 i 1932. Weryński Marian Michał, [w:] Na drodze do wolności. Mielczanie w walce o niepodległość Polski 1907–1918, Jerzy Skrzypczak, Mielec 2008. kpt. Weryński Marian, s. Aleksandra, [w:] Oficerowie żandarmerii II RP. Biogramy, Jan Suliński, Warszawa 2010. Weryński Marian Michał, [w:] Encyklopedia miasta Mielca, red. Józef Witek, tom 4, 2014.
Linki zewnętrzne Major Marian Weryński podczas Święta 1 Dywizjonu Żandarmerii w Warszawie, Narodowe Archiwum Cyfrowe
Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie Kategoria:Ludzie urodzeni w Mielcu Kategoria:Majorowie audytorzy II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie Wojskowego Sądu Okręgowego Nr II Kategoria:Pochowani na cmentarzu katolickim w Sopocie Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii Kategoria:Polscy jeńcy niemieckich obozów jenieckich Kategoria:Uczestnicy bitwy nad Bzurą (1939) Kategoria:Uczestnicy bitwy o Lwów 1918–1919 (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1892 Kategoria:Zmarli w 1949