Stefan Kluczyński false Łukasiewicz (ur. 8 września 1881 w Witowicach, zm. 1940 w ZSRR) – major artylerii Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys Urodził się 8 września 1881 we wsi Witowice, w ówczesnym powiecie nowosądeckim Królestwa Galicji i Lodomerii jako nieślubne dziecko Władysława Kluczyńskiego (zm. ok. 1891). Wpełniając kwestionariusz kawalera Orderu Virtuti Militari podał, że jego matką była Kazimiera z Jełowickich. Po śmierci ojca wychowywał się pod opeką emerytowanego pułkownika Kluczyńskiego. Do szkoły średniej został zapisany przez matkę pod nazwiskiem „Łukasiewicz”. Uczęszczał do c. k. Wyższej Szkoły Realnej we Lwowie. 12 lipca 1902 zakończył naukę w klasie siódmej ze zdanym egzaminem dojrzałości. W 1903 ukończył cztery semstry na Politechnice Lwowskiej, a w 1904 w Wiedniu ukończył prywatnie kurs buchalterii. W latach 1904–1905 odbył służbę wojskową w dywizjonie artylerii konnej we Lwowie, w charakterze jednorocznego ochotnika. W listopadzie 1905 wyjechał do Rumunii, gdzie pracował w przemyśle naftowym do 20 czerwca 1914. W międzyczasie został mianowany kadetem rezerwy ze starszeństwem z 1 stycznia 1910 i wcielony do 11 dywizjonu artylerii konnej we Lwowie. W 1911 został mianowany chorążym rezerwy z tym samym starszeństwem. W latach 1912–1914 był członkiem Drużyn Strzeleckich.
Po wybuchu I wojny światowej został powołany do c. i k. armii i wysłany na front rosyjski. Jego oddziałem macierzystym był Pułk Haubic Polowych Nr 11. W maju 1915 został przeniesiony na front włoski. Na stopień podporucznika rezerwy został awansowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1916. Na porucznika awansował ze starszeństwem z 1 lutego 1918.
8 września 1915 zdezerterował na stronę włoską z zamiarem dostania się do Legionu Bajończyjów we Francji, jednak został wykorzystany przez Włochów do służby wywiadowczej i informacyjnej przeciwko Austro-Węgrom. W niewoli włoskiej występował pod nazwiskiem „Kluczyński”. W listopadzie 1917 przyjął propozycję Włochów, zorganizował i wyszkolił Pierwszy Oddział Ochotników Polaków we Włoszech. Od 12 kwietnia 1918 na czele tego oddziału walczył przeciw wojskom austriackim. Wyróżnił się 24 października 1918 w bitwie o Monte Grappa. 20 kwietnia 1922 major Wilhelm Hörl we wniosku na odznaczenie Stefana Kluczyńskiego Orderem Virtuti Militari napisał: „otrzymał rozkaz z Dowództwa IV Armii włoskiej «Monte Grappa» zajęcia wysuniętych okopów austriackich na Monte Pertica. Po ogniu artyleryjskim porwał swój Oddział Ochotników i brawurowym atakiem zajął cały okop, biorąc 3 kompanie obrońców do niewoli. Chcąc dać możliwość akcji Włochom na skrzydłach, należało zdobyty okop za wszelką cenę utrzymać. Pomimo huraganowego ognia artylerii austriackiej i kilkakrotnych kontrataków piechoty okopy pozostały w rękach Polaków. Walka trwała 22 godziny. Kpt. Kluczyński w czasie całej akcji kierował szturmem i obroną, dając przykład nieustraszonego męstwa, odwagi i pogardy śmierci. Kontuzjowany granatem wytrwał na stanowisku do końca”. Wniosek ten został podpisany przez gen. Józefa Hallera.
W grudniu 1918 wstąpił wraz ze swoim oddziałem do Armii Polskiej we Włoszech, włączonej następnie do Armii Polska we Francji gen. J. Hallera. W jego ramach jednostka została rozwinięta w obozie w La Mandria di Chivasso w 8 pułk strzelców im. Francesco Nullo (późniejszy 50 pułk piechoty). Był dowódcą tej jednostki od 27 grudnia 1918 do 22 lutego 1919. Do czerwca 1919 pełnił funkcję dowódcy 12 pułku strzelców polskich (późniejszego 54 pułku piechoty). W grudniu 1919 został odkomenderowany na stanowisko dowódcy baterii zapasowej 13 i 18 pułku artylerii ciężkiej we Włodzimierzu. W trakcie wojny polsko-bolszewickiej w czerwcu 1920 służył na froncie jako dowódca odcinka „Włodawa”, po czym wrócił na stanowisko dowódcy baterii zapasowej 13 dywizjonu artylerii ciężkiej.
Po wojnie służył w 27 pułku artylerii lekkiej we Włodzimierzu na stanowisku dowódcy I dywizjonu. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 59. lokatą w korpusie oficerów artylerii. W tym samym roku ukończył kurs dowódców dywizjonów artylerii w Toruniu. 18 grudnia 1925 został przeniesiony z 10 Okręgowego Szefostwa Artylerii w Przemyślu do 2 pułku artylerii polowej Legionów w Kielcach na stanowisko dowódcy III dywizjonu. W marcu 1926 został przeniesiony do 10 pułku artylerii polowej w Łodzi, a z dniem 31 grudnia 1926 przeniesiony w stan spoczynku. W 1934, jako oficer stanu spoczynku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Włodzimierz Wołyński. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr II. Był wówczas „w dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr II”.
Mieszkał w Królewszczyźnie, poczta Włodzimierz Wołyński, jako osadnik wojskowy.
Po wybuchu II wojny światowej i agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 na terenach wschodnich II Rzeczypospolitej został aresztowany przez sowietów. Początkowo był przetrzymywany w więzieniu we Włodzimierzu Wołyńskim. 29 kwietnia 1940 został przewieziony do więzienia przy ulicy Karolenkiwskiej 17 w Kijowie. Tam został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD, prawdopodobnie wiosną 1940. Figuruje na tzw. Ukraińskiej Liście Katyńskiej (pod poz. 46 na liście dyspozycyjnej nr 043/1, sporządzonej między 20 a 22 kwietnia 1940, i pod poz. 1331 na wykazie akt osobowych aresztowanych, wysłanych do NKWD ZSRR) . Ofiary tej części zbrodni katyńskiej grzebano potajemnie w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 21 września 2012 mieści się Polski Cmentarz Wojenny w Kijowie-Bykowni.
Był żonaty, miał troje dzieci: Zbigniewa (ur. 22 marca 1902), rolnika, ochotnika Wojska Polskiego, który 32 miesiące spędził na froncie i został ranny w obie nogi, Jadwigę (ur. 1 listopada 1906) i Stanisława (ur. 24 czerwca 1908), rolnika.
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5624 – 27 września 1922. Krzyż Niepodległości – 17 września 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”... Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Miecze Hallerowskie Medal Zwycięstwa włoski Srebrny Medal „... della Guera 1915–1918”
Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani z Ukraińskiej Listy Katyńskiej kampania wrześniowa
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Członkowie Polskich Drużyn Strzeleckich Kategoria:Dowódcy 50 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych Kategoria:Dowódcy 54 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych Kategoria:Majorowie artylerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Mieczami Hallerowskimi Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Oficerowie 27 Pułku Artylerii Lekkiej Kategoria:Oficerowie Armii Polskiej we Francji 1917–1919 Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani z Ukraińskiej Listy Katyńskiej Kategoria:Osadnicy wojskowi II Rzeczypospolitej Kategoria:Pochowani na Polskim Cmentarzu Wojennym w Kijowie-Bykowni Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Polacy – oficerowie armii austro-węgierskiej Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1881 Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Żołnierze Armii Polskiej we Włoszech 1918–1919 Kategoria:Żołnierze Pierwszego Oddziału Ochotników Polaków we Włoszech