Krzesław Maria Krzyżanowski (ur. 28 marca 1898 w Gródku Jagiellońskim, zm. 1940 w ZSRR) – major piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys Syn Bolesława i Amelii z Habichów urodzony 28 marca 1898 w Gródku Jagiellońskim. Po wybuchu I wojny światowej w 1914 jako 16-latek wstąpił do kompanii strzeleckiej w Żółkwi. Dostał się do niewoli sowieckiej, z której uciekł. W 1916 wcielony do C. K. Armii, w której ukończył szkołę oficerską. Wysłany na front włoski, został tam ranny. U schyłku wojny wstąpił do Armii Polskiej we Francji gen. J. Hallera. Awansowany do stopnia podporucznika służył w 9 pułku strzelców polskich, od 1919 funkcjonujący jako 51 pułk piechoty Strzelców Kresowych. W jego szeregach jako dowódca kompanii brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 i potem w latach 20.i 30.. W jednostce był organizatorem życia sportowego (założył sekcje pływacką i kajakarską). Został awansowany na stopień porucznika piechoty ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919, a następnie na stopień kapitana ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924. Od 1933 służył w 25 pułku piechoty w Piotrkowie. Na stopień majora został awansowany ze starszeństwem z 19 marca 1937 i 40. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W marcu 1939 w dalszym ciągu pełnił służbę w 25 pp na stanowisku dowódcy III batalionu.
Po wybuchu II wojny światowej podczas kampanii wrześniowej był dowódcą III batalionu 25 pułku piechoty. Jego oddział walczył na Kielecczyźnie i w Lasach Janowskich. Po agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 został aresztowany przez Sowietów 9 grudnia 1939 w Brzeżanach. Został przewieziony do więzienia przy ulicy Karolenkiwskiej 17 w Kijowie. Tam został prawdopodobnie zamordowany przez NKWD na wiosnę 1940. Jego nazwisko znalazło się na tzw. Ukraińskiej Liście Katyńskiej opublikowanej w 1994 (został wymieniony na liście wywózkowej 64/3-56 oznaczony numerem 1643). Ofiary tej części zbrodni katyńskiej zostały pochowane na otwartym w 2012 Polskim Cmentarzu Wojennym w Kijowie-Bykowni.
Ordery i odznaczenia Krzyż Walecznych – 1921Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2142 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 65) Medal Niepodległości – 10 grudnia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Srebrny Krzyż Zasługi – 19 marca 1937 „za zasługi w służbie wojskowej”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
Upamiętnienie Jego córka Renata Jurecka-Krzyżanowska w 1997 wydała książkę wspomnieniową pt. Mój ojciec. Wspomnienia rodziny wojskowej z Brzeżan od roku 1923 do 1945 roku.
W maju 2010 w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, przy Szkole Podstawowej im. Franciszka Kujawińskiego w Lasku Wolskim na Woli Justowskiej w Krakowie, został zasadzony Dąb Pamięci Krzesława Krzyżanowskiego.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Dowódcy batalionów 25 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Ludzie urodzeni w Gródku (obwód lwowski) Kategoria:Ludzie związani z Brzeżanami Kategoria:Majorowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie Armii Polskiej we Francji 1917–1919 Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani z Ukraińskiej Listy Katyńskiej Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1898 Kategoria:Zmarli w 1940