Stary Dzierzgoń – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.

Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.

Gromadę Stary Dzierzgoń z siedzibą GRN w Starym Dzierzgoniu utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski – w powiecie morąskim w woj. olsztyńskim na mocy uchwały nr 17 WRN w Olsztynie z dnia 4 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromadGromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin. Bucznik, Matule, Piaski i Górki, ponadto miejscowość Mortąg z dotychczasowej gromady Mortąg, miejscowości Zakręty, Stary Dzierzgoń i Zameczek z dotychczasowej gromady Stary Dzierzgoń oraz miejscowość Wartule z dotychczasowej gromady Wartule ze zniesionej gminy Stary Dzierzgoń, w tymże powiecieUchwała Nr 17 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 4 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu morąskiego; w ramach Zarządzenia Nr 13 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 30 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 4 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 20 grudnia 1954 r., Nr. 11, Poz. 50). Dla gromady ustalono 17 członków gromadzkiej rady narodowejUchwała Nr XLIII/190 Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Morągu z dnia 2 października 1954 r. w przedmiocie ustalenia liczby członków gromadzkich rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 9 października 1954 r., Nr. 9, Poz. 39).

1 stycznia 1960 do gromady Stary Dzierzgoń włączono obszar zniesionej gromady Stare Miasto, a także wsie Folwark i Przezmark, osady Danielówka i Wesoła Kępa oraz PGR-y Nowy Folwark, Protajny i Przezmark ze zniesionej gromady Przezmark – w tymże powiecieUchwała Nr III/9f/59 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 21 lipca 1959 r. w sprawie zniesienia niektórych gromad w województwie olsztyńskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 30 grudnia 1959 r., Nr. 28, Poz. 81).

31 grudnia 1961 do gromady Stary Dzierzgoń włączono wieś Bądze ze zniesionej gromady Jerzwałd w tymże powiecieUchwała Nr III/19/61 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 12 października 1961 r. w sprawie zniesienia niektórych gromad na terenie województwa olsztyńskiego (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 9 grudnia 1961 r., Nr. 22, Poz. 191).

Gromada przetrwała do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnej. 1 stycznia 1973 w powiecie morąskim reaktywowano gminę Stary DzierzgońUchwała Nr XXI/83/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie olsztyńskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 7 grudnia 1972 r., Nr 13, Poz. 176) (od 1999 gmina znajdowała się w powiecie malborskim w woj. pomorskim, a od 2002 wchodzi w skład w powiatu sztumskiego tamże).

Przypisy

Stary Dzierzgonx