thumb|Pierwsza siedziba KC SED przy Torstraße (1951) thumb|Część komórek organizacyjnych KC SED mieściło się w Karl-Liebknecht-Haus (zdjęcie z 2011) thumb|Budynek KC SED przy Wallstraße, m.in. siedziba partyjnego wydawnictwa Dietz (zdjęcie z 1965) thumb|Mapa lokalizacji KC SED przy ówczesnym Marx-Engels-Platz (1959-1990) thumb|Demontaż logo SED na budynku KC SED (1990) thumb|b. siedziba Szkoły Partyjnej im. Karola Marksa przy KC SED w Berlinie przy Rungestrasse thumb|b. siedziba Centralnego Instytutu Socjalistycznego Zarządzania Gospodarką w Berlinie-Rahnsdorf, przy Fürstenwalder Damm thumb|Budynek Redakcji Neues Deutschland w Berlinie-Friedrichshain, przy Franz-Mehring-Platz thumb|Wartownia b. osiedla kierownictwa SED w Wandlitz Komitet Centralny Socjalistycznej Partii Jedności Niemiec (Zentralkomitee der Sozialistischen Einheitspartei Deutschland) – centralna instancja partii, wykonująca polecenia Biura Politycznego Komitetu Centralnego (Politbüro des Zentralkomitees), de facto organ zarządzania wszystkimi dziedzinami życia w NRD.

Podział organizacyjny – wydziały KC (1989) Wydział Kadr (Kader) Wydział Służby Kurierskiej (Verkehr) Wydział Łączności Międzynarodowej (Internationale Verbindungen) Wydział Międzynarodowej Polityki i Gospodarki (Internationale Politik und Wirtschaft) Wydział Informacji Międzynarodowej (Auslandsinformation), od 1967 Wydział Organów Partyjnych (Parteiorgane) Wydział Zarządzania Finansami oraz Przedsiębiorstwami Partii (Finanzverwaltung und Parteibetriebe) wydawnictwo Dietz (Dietz-Verlag), firma wydawniczo-poligraficzna Zentrale Druckerei-, Einkaufs- und Revisionsgesellschaft ZentragOkoło 40 tys. zatrudnionych, 16 wydawnictw prasowych, 90% rynku gazetowego, 26 drukarni., firma zarządzania nieruchomościami Fundament GmbHZarządzająca głównie obiektami komitetów poszczególnych szczebli., firma reklamy Deutsche Werbe- und Anzeigengesellschaft DewagMonopolista rynku reklamy w NRD., firma podarunkowa Genex Geschenkdienst GmbHOdpowiednik polskiego Peweksu., Wydział Zarządzania Gospodarką (Verwaltung der Wirtschaftsbetriebe) Dom Gościnny KC SED (Gästehaus des Zentralkomitees der SED) „Haus an der Spree”, Wallstraße 57 (1969-1989)po prywatyzacji jako „Spreehotel” (1993-1996), dokonano rozbiórki, którą ukończono w 1998; w latach 1998-2000 zbudowano w tym miejscu ambasadę Brazylii. Dom Gościnny KC SED, „Palais Unter den Linden”, Unter den Linden 3 Dom Gościnny KC SED, Majakowskiring 28/30 (1976-1990) Dom Gościnny KC SED, zamek „Hakeburg”, Kleinmachnow (1980-)którego gośćmi byli m.in. Michaił Gorbaczow, Fidel Castro i Jasir Arafat wg Hubert Faensen: Geheimnisträger Hakeburg, Poczdam 1997 Wydział Nauki (Wissenschaften) Wydział Kultury (Kultur) Wydział Oświaty (Volksbildung) Wydział Polityki Zdrowotnej (Gesundheitspolitik), od 1959 Wydział Rolnictwa (Landwirtschaft) Wydział Agitacji i Propagandy (Agitation und Propaganda), do 1963, Wydział Agitacji (Agitation); Wydział Propagandy (Propaganda) Wydział Przyjacielskich Partii i Organizacji (Befreundete Parteien und Organisationen) Wydział Handlu i Zaopatrzenia/Wydział Handlu, Zaopatrzenia i Handlu Zagranicznego (Handel und Versorgung/Handel, Versorgung und Außenhandel) Wydział Spraw Kościelnych (Kirchenfragen), początkowo Wydział, później Grupa Robocza Wydział Spraw Bezpieczeństwa (Sicherheitsfragen) Wydział Spraw Państwowych i Prawnych (Staats- und Rechtsfragen) Wydział Młodzieży (Jugend) Wydział Wychowania Fizycznego i Sportu/Wydział Sportu (Körperkultur und Sport/Sport), do 1965 Grupa Robocza Wydział Planowania i Finansów (Planung und Finanzen) Wydział Badań i Rozwoju Technologicznego (Forschung und technische Entwicklung), początkowo Grupa Robocza Wydział Przemysłu/Górnictwa, Energii i Chemii/Przemysłu Surowcowego (Industrie/Kohle, Bergbau, Energie und Chemie/Grundstoffindustrie) Wydział Przemysłu Maszynowego i Metalurgii (Maschinenbau und Metallurgie) Wydział Budownictwa (Bauwesen) Wydział Przemysłu Lekkiego, Spożywczego i Terenowego (Leicht-, Lebensmittel- und bezirksgeleitete Industrie) Wydział Kolei, Transportu i Infrastruktury/Transportu i Komunikacji (Eisenbahn, Verkehr und Verbindungswesen/Transport- und Nachrichtenwesen) Wydział Spraw Związkowych, Socjalnych i Ochrony Zdrowia (Gewerkschaften, Sozial- und Gesundheitswesen), do 1962, Wydział Spraw Związkowych i Polityki Socjalnej (Gewerkschaften und Sozialpolitik), od 1962 Wydział Socjalistycznego Zarządzania Gospodarką (Sozialistische Wirtschaftsführung) Wydział Kobiet (Frauen)

oraz

Instytut Marksizmu-Leninizmu KC SED (Institut für Marxismus-Leninismus beim ZK der SED), Berlin, Wilhelm Pieck-Straße 1, ob. Torstrasse 1; wraz z Centralnym Archiwum Partii oraz Biblioteką Akademia Nauk Społecznych KC SED (Akademie für Gesellschaftswissenschaften beim ZK der SED), Berlin, Johannes-Dieckmann-Straße 19-23, ob. Taubenstraße Wyższa Szkoła Partyjna im. Karola Marksa KC SED (Parteihochschule "Karl Marx" beim ZK der SED), Berlin, Rungestraße 3–6 Centralny Instytut Socjalistycznego Zarządzania Gospodarką KC SED (Zentralinstitut für sozialistische Wirtschaftsführung beim ZK der SED), Berlin-Rahnsdorf, Fürstenwalder Damm 880 dziennik Neues Deutschland, Berlin-Friedrichshain, Franz-Mehring-Platz 1

Siedziba do 1958 W latach 1949–1958 KC SED mieścił się w budynku z 1929 b. domu towarowego Jonaß (Kaufhaus Jonaß), następnie siedziby NSDAP i faszystowskich organizacji młodzieżowych (1933-1945), m.in. Hitlerjugend, przy Lothringer Straße 1, róg Prenzlauer Allee. Później nazwę ulicy Lothringer zmieniono na Wilhelm-Pieck-Straße (1951-1994) i Torstraße (1994-). Ówcześnie budynek nazywano Domem Jedności (Haus der Einheit) lub Centralnym Domem Jedności (Zentral Haus der Einheit). W głównym budynku pomieszczono m.in. Biuro Polityczne, Sekretariat KC, Komisję Kontroli Partyjnej, wydziały – Organizacyjny, Kadr, Gospodarki, Zarządzania Państwem, Stosunków Międzynarodowych, Rolnictwa, i Finansów. Pomieszczenia Biura Politycznego i Sekretariatu KC mieściły się na III piętrze. W latach 1959–1992 budynek był siedzibą Instytutu Marksizmu-Leninizmu przy KC SED (Institut für Marxismus-Leninismus beim ZK der SED). Od 2010 w budynku mieści się hotel Soho House Berlin.

Część komórek organizacyjnych KC znajdowało się w historycznym budynku Karla Liebknechta (Karl-Liebknecht-Haus) z 1912 przy Kleine Alexanderstraße 28, m.in. siedziby KC Komunistycznej Partii Niemiec (1926-1933), następnie SA i nazywany w owym czasie Horst-Wessel-Haus. W okresie SED m.in. były to wydziały – Agitacji, Propagandy, Kultury, Kobiet, Komisja ds Zachodu, Centralna Komisja Rewizyjna, redakcje – „Neuer Weg”, „Einheit”.

W kolejnym budynku, z 1913, przy Wallstraße 76-79, mieściły się podmioty gospodarcze Partii – wydawnictwo Dietz (Dietz-Verlag), firma wydawniczo-poligraficzna Zentrag, firma Fundament, i Wydział KC „Haid”Utajniony wydział KC zajmujący się wywiadem i kontrwywiadem.. Obecnie budynek zajmuje ambasada Australii.

od 1959 W okresie 1959–1990 KC mieścił się w budynku przy Marx-Engels-Platz, obecnie Schlossplatz, wybudowanym w latach 1934-1940 jako jedno ze skrzydeł Banku Rzeszy (Reichsbank). Następnie budynek mieścił: Berlin Stadtkontor (1945-1949) i Ministerstwo Finansów NRD (1949-1959). Po KC SED obradowała w nim pierwsza wybrana w wolnych wyborach Izba Ludowa (Volkskammer), która zaaprobowała Pakt o zjednoczeniu Niemiec (1990). Następnie trwała rozbudowa kompleksu na potrzeby Urzędu Spraw Zagranicznych RFN (Auswärtiges Amt) (1990-1999).

Zobacz też Rada Ministrów NRD Rada Państwa NRD Osiedle Partyjno-Rządowe przy Majakowskiring w Berlinie Osiedle Partyjno-Rządowe w Bernau pod Berlinem

Przypisy

Bibliografia Heike Amos: Politik und Organisation der SED-Zentrale 1949–1963: Struktur und Arbeitsweise von Politbüro, Sekretariat, Zentralkomitee und ZK-Apparat, LIT Verlag Münster 2003, 715 s., Andreas Malycha: Die SED in der Ära Honecker: Machtstrukturen, Entscheidungsmechanismen und Konfliktfelder in der Staatspartei 1971 bis 1989, Walter de Gruyter GmbH & Co KG 2014, , 9783110397086, 479 s. Peter Christ: Ein Schlag ins Wasser, Die Zeit 15 czerwca 1990

Kategoria:SED