Marian Szyjkowski (ur. 15 grudnia 1883 we Lwowie, zm. 21 września 1952 w Pradze) – polski filolog, polonista, teatrolog, badacz polsko-czeskich stosunków literackich, twórca czeskiej polonistyki.
Życiorys Gimnazjum ukończył we Lwowie. Tam odbył też studia uniwersyteckie (1902-1906), uzupełnione w Genewie. Studiował historię literatury polskiej. W latach 1906–1907 pracował jako nauczyciel w szkole średniej, a potem podjął pracę w Bibliotece Jagiellońskiej (praktykant, bibliotekarz i kustosz). W 1914 habilitował się z historii literatury polskiej. Wykładał na Uniwersytecie Jagiellońskim, był członkiem korespondencyjnym Polskiej Akademii Umiejętności (od 1919, od 1947 czynnym). W latach 1909–1919 kierował szkołą dramatyczną w Krakowie. Był inicjatorem powstania tam studia teatralnego Bagatela, a także redaktorem czasopisma Maski. W 1923 przyjął propozycję profesorów Murko i Hujera, objęcia powstałej w tym czasie Katedry Historii Literatury Polskiej na Uniwersytecie Karola w Pradze. Wykład inauguracyjny wygłosił 13 października 1923. Następnie przystąpił do pionierskich prac organizacyjnych, w tym stworzenia dobrego księgozbioru polonistycznego. Głównym przedmiotem wykładów był romantyzm, szczególnie twórczość Adama Mickiewicza, Juliusza Słowackiego i Zygmunta Krasińskiego, a także udział Polski w czeskim odrodzeniu narodowym, polsko-czeskie stosunki kulturalne, okres Młodej Polski, jak również dramat i teatr polski. Wychował wielu znaczących czeskich polonistów. Badał też czeskie archiwa i biblioteki pod kątem poloników.
Dzieła Do najważniejszych dzieł należą: Trzy typy uczuciowe Saint Preux – Werther – René – 1906, Modelka (tom wierszy) – 1907, Génie du christianisme a prądy umysłowe w Polsce porozbiorowej (praca o François-René de Chateaubriandzie) – 1907, O T. Kajetanie Węgierskim i jego organach – 1907, Mickiewicz w świetle nieznanych pism – 1910, Przenośnia w poezji młodzieńczej Juliusza Słowackiego – 1911, Ossyan w Polsce na tle genezy romantycznego ruchu – 1912, Młody Mickiewicz – 1912, Myśl J.J. Rousseau’a w Polsce XVIII wieku – 1913, Gessneryzm w poezji polskiej – 1914, Schiller w Polsce – 1915, Lot miłości (tom wierszy) – 1916, E. Younga Myśli nocne w poezji polskiej – 1916, Dzieje polskiego upiora przed wystąpieniem Mickiewicza – 1917, Zarys rozwoju piśmiennictwa polskiego – 1918, Legendy o wojnie (zbiór esejów antywojennych) – 1919, Dzieje nowożytnej tragedii polskiej: Typ pseudoklastyczny – 1920, Dzieje komedii polskiej w zarysie – 1921, Adam Mickiewicz – budowniczy prawdziwej Polski – 1922, Dzieje tragedii polskiej: Typ szekspirowski – 1923, Współczesna literatura polska. Z wypisami – 1923, Polská účast v českém národním obrození – trzy tomy z sześciu zaplanowanych (1931, 1935, 1946), O polsko-czeskiej wzajemności. Geneza terminu – istota pojęcia – 1947.
Przypisy
Bibliografia Roman Baron, Misja życia. Praski polonista Marian Szyjkowski (1883–1952) a idea polsko-czeskiego zbliżenia na polu kultury. Warszawa – Praga: Instytut Historii PAN / , 2019, 369 s. ISBN:978-83-65880-72-7; 978-80-7286-343-3. Stefan Vrtel-Wierczyński, Marian Szyjkowski, w: Sprawozdania Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, t. XIX, nr 1 (44/45)/1955, s. 214–219
Kategoria:Absolwenci gimnazjów we Lwowie Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności Kategoria:Członkowie Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Polscy poloniści Kategoria:Stosunki polsko-czeskie Kategoria:Urodzeni w 1883 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Karola Kategoria:Zmarli w 1952