Rola semantyczna – element struktury semantycznej wypowiedzenia. Rola semantyczna wyraża funkcję, jaką w rzeczywistości pozajęzykowej pełni desygnat wyrazu. Role agensa, patiensa czy narzędzia wyznacza predykat. Role semantyczne są niezależne od funkcji składniowych wyrazów, np. patiens może być dopełnieniem zdania w stronie czynnej, a podmiotem w stronie biernej. Zarówno zestaw ról semantycznych, jak i przypisanie roli semantycznej konkretnemu argumentowi jest przedmiotem kontrowersji w językoznawstwie. Następujące role są przyjmowane przez większość językoznawców (w nawiasie podano terminy angielskie, ponieważ terminologia polskojęzyczna nie jest do końca ustabilizowana): agens (Agent): Chłopiec rozbił szybę. patiens (Patient): Chłopiec rozbił szybę. odbiorca (Recipient): Mama dała chłopcu ciastko. doświadczający (Experiencer): Mama usłyszała melodię. beneficient (Benefactive): Mama kupiła córce bluzkę. narzędzie (Instrument): Chłopiec rozbił szybę kamieniem. cel (Goal): Mama położyła talerz na stole. Do rozwoju koncepcji roli semantycznej walnie przyczynił się Charles J. Fillmore pracą The Case for Case.
Zobacz też Etykietowanie ról semantycznych
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Semantyka