Superintendentura Działdowo Ewangelickiego Kościoła Unijnego – jednostka organizacyjna Ewangelickiego Kościoła Unijnego w Polsce istniejąca w okresie II Rzeczypospolitej i obejmująca grupę gmin kościelnych (zborów) czyli parafii tego Kościoła, skupionych wokół miasta Działdowo.
Statystyka Parafia Liczba wiernych (1937)Stefan Grelewski, Wyznania protestanckie i sekty religijne w Polsce współczesnej, Lublin 1937, s. 333. Burkat pow. Działdowo 1218 Uzdowo pow. Działdowo 468 Gralewo Płośnica pow. Działdowo 1000 Koszelewy pow. Działdowo 373 Szczupliny pow. Działdowo 180 Narzym pow. Działdowo 1270 Białuty pow. Działdowo 54 Działdowo 2738 Szafarnia pow. Brodnica 200 Górzno pow. Brodnica 210 Grzybno pow. Brodnica 450 Gryźlin pow. Lubawa 448 Kawki pow. Brodnica 969 Konojady pow. Brodnica 850 Lidzbark Brzyńsk pow. Brodnica 425 Lubawa 354 Łękorz pow. Lubawa 310 Brodnica 900 Nowe Miasto pow. Lubawa 462
Niektóre cmentarze ewangelickie na terenie superintendentury Białuty – dwa dawne cmentarze ewangelickie: przy kościele ewangelickim oraz odrębny cmentarz rodowy z drugiej połowy XIX wieku, ujęte w gminnej ewidencji zabytków. Cmentarz przykościelny wraz ze świątynią wpisano do rejestru zabytków pod numerem A-4677 z 25 listopada 2019 roku. Burkat – dwa cmentarze ewangelickie: jeden o powierzchni 0,63 ha, położony za szkołą, oraz drugi o powierzchni 0,25 ha, opisany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z 2003 roku jako położony za wsią przy drodze do Uzdowa. W dokumencie tym oba cmentarze wskazano jako własność parafii ewangelickiej, s. 22. Gryźliny – cmentarz ewangelicki założony w XIX wieku, położony w południowej części wsi, przy drodze Iława–Nowe Miasto Lubawskie. Nekropolia jest ujęta w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Odrębnie rejestr zabytków wymienia cmentarz przy dawnym kościele ewangelickim, obecnie rzymskokatolickim pw. św. Kazimierza Królewicza, objęty wraz ze świątynią wpisem nr A-4494 z 23 stycznia 2008 roku. Grzybno – cmentarz ewangelicki, datowany na początek XX wieku, położony na działce ewidencyjnej nr 144. W wojewódzkiej ewidencji zabytków określono go jako cmentarz ewangelicki, obecnie katolicki. Odrębnie rejestr zabytków wymienia cmentarz przy dawnym kościele ewangelickim, objęty wraz ze świątynią wpisem nr A/1258 z 30 listopada 2006 roku Górzno – cmentarz ewangelicki przy ul. Cmentarnej z połowy XIX wieku, wymieniony w dokumentacji planu ochrony Górznieńsko-Lidzbarskiego Parku Krajobrazowego odrębnie od katolickiego cmentarza parafialnego przy tej samej ulicy. Nekropolia jest ujęta w ewidencji zabytków i figuruje w bazie Narodowego Instytutu Dziedzictwa pod identyfikatorem PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_04_CM.5718 Koszelewy – dwa cmentarze ewangelickie: przy dawnym kościele ewangelickim, założony w XVIII wieku, oraz drugi, pochodzący z drugiej połowy XIX wieku. Według informacji opublikowanych przez gminę Rybno obie nekropolie uległy dewastacji Narzym – przy ul. Kościelnej znajdują się dwa historyczne cmentarze związane z miejscową społecznością ewangelicką: dawny cmentarz ewangelicki z XIX wieku, położony nieopodal kościoła, przy skrzyżowaniu dróg do Brodowa i Kraszewa, oraz cmentarz z początku XX wieku, użytkowany przez ewangelików i katolików, następnie pełniący funkcję rzymskokatolickiego cmentarza parafialnego, położony na północ od drogi Narzym–Brodowo. Obie nekropolie uwzględniono w gminnym wykazie zabytkowych cmentarzy objętych ochroną konserwatorską. Płośnica – cmentarz ewangelicki przy ul. Kościelnej, położony na północno-zachodnim skraju wsi, wśród pól, po zachodniej stronie drogi polnej odchodzącej od szosy w kierunku Koszelew i Tuczek. Ujęty w wojewódzkiej ewidencji zabytków pod numerem 7675 Szafarnia – dwa cmentarze ewangelickie, ujęte w ewidencji zabytków i wykazane w bazie Narodowego Instytutu Dziedzictwa jako odrębne obiekty o identyfikatorach PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_28_CM.40789 oraz PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_28_CM.40799. Szczupliny – dwa cmentarze ewangelickie. Przy ruinach kościoła ewangelickiego znajduje się nekropolia datowana na drugą połowę XIX wieku, z zachowanymi fragmentami betonowych obramień grobów. Cmentarz przykościelny wraz z kościołem wpisano do rejestru zabytków pod numerem 706/67 z 30 października 1967 roku, s. 24.. Drugi cmentarz, datowany przez Narodowy Instytut Dziedzictwa na XX wiek, jest ujęty w ewidencji zabytków. Uzdowo – nieczynny cmentarz ewangelicki o powierzchni 0,55 ha, opisany w dokumentacji gminnej jako skupisko zieleni. Według Encyklopedii Warmii i Mazur ostatni pochówek odbył się w 1950 roku Galeria
Przypisy
Kategoria:Superintendentury Ewangelickiego Kościoła Unijnego w Polsce