Tadeusz Marian Kalikst Skwarczyński (ur. 14 października 1895 w Rajtarowicach, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – kapitan administracji (artylerii) Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys Syn Michała i Wandy z Czekańskich urodzony 14 października 1895 w Rajtarowicach. Podczas I wojny światowej był żołnierzem Legionów Polskich. U kresu wojny pod koniec 1918 wstąpił do Wojska Polskiego, a w 1919 został awansowany do stopnia podporucznika. Brał udział w wojnie polsko-bolszewicka 1918–1920 w szeregach 1 pułku artylerii lekkiej Legionów i 201 pułku artylerii polowej (obrona Warszawy). W połowie 1921 uczestniczył w III powstaniu śląskim. Został awansowany do stopnia porucznika, a następnie kapitana ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923. W późniejszym czasie służył w 24 pułku artylerii lekkiej stacjonującym w garnizonie Jarosław, na stanowisku dowódcy baterii, a w marcu 1939 oficera mobilizacyjnego. W międzyczasie został przeniesiony do korpusu oficerów administracji, grupa administracyjna.
W czasie kampanii wrześniowej 1939 – po agresji ZSRR na Polskę – w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej i przebywał w obozie w Starobielsku. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie i pogrzebany w bezimiennej mogile zbiorowej w Piatichatkach, gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie. Figuruje na Liście Starobielskiej NKWD, pod poz. 2963.
Ordery i odznaczenia Krzyż Niepodległości (16 września 1931) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Walecznych (1921)Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2142 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 79) Srebrny Krzyż Zasługi (19 marca 1935) „za zasługi w służbie wojskowej”.
Upamiętnienie 5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło – decyzją nr 439/MON – mianował go pośmiertnie na stopień majoraDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
13 kwietnia 2013 w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia” a terenie Państwowej Wyższej Szkoły Techniczno-Ekonomicznej w Jarosławiu został posadzony Dąb Pamięci honorujący Tadeusza Skwarczyńskiego.
Zobacz też
jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Charkowie
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Kapitanowie administracji II Rzeczypospolitej Kategoria:Kapitanowie artylerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie związani z Jarosławiem (Polska) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 24 Pułku Artylerii Lekkiej Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Charkowie Kategoria:Powstańcy śląscy Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1895 Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich 1914–1918 (Austro-Węgry) Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu na Piatichatkach w Charkowie