thumb|300px|Strefy klimatyczne świata według Köppena Klasyfikacja klimatów Köppena – system klasyfikacji klimatów Ziemi opracowany przez niemieckiego klimatologa Wladimira Köppena. Twórca oparł swój podział na średnich miesięcznych temperaturach oraz wielkości i rozkładzie opadów rocznych, w nawiązaniu do szerokości geograficznej. Jest to najpowszechniej stosowany system klasyfikacji. Köppen opublikował swój pierwszy schemat w 1900 roku, wersję poprawioną w 1918 roku i nanosił korekty systemu klasyfikacji aż do śmierci w roku 1940. Inni klimatolodzy zmodyfikowali elementy klasyfikacji Köppena jeszcze wielokrotnie na podstawie własnych doświadczeń w różnych częściach świata, jednak podstawowa część pozostała bez zmian do czasów współczesnych.
Köppen wydzielił 5 stref klimatycznych i 11 typów klimatu. W 1968 roku do systemu dodano zaproponowaną przez amerykańskiego klimatologa szóstą strefę – klimatów wysokogórskich. Podstawowymi kategoriami klimatycznymi utożsamianymi ze strefami klimatycznymi są: A – klimaty tropikalne B – klimaty suche C – klimaty umiarkowane ciepłe D – klimaty kontynentalne E – klimaty polarne H – klimaty wysokogórskie
Klimaty tropikalne (A) Klimaty tropikalne rozciągają się na północ i na południe od równika do około 15° do 25° szerokości geograficznej, przez co czasem nazywane są klimatami równikowymi. W tych klimatach wszystkie miesiące mają średnie temperatury powyżej 18 °C. Roczna suma opadów jest większa niż 1500 mm.
Klimat tropikalny lasów deszczowych (Af) thumb|Występowanie klimatu tropikalnego na świecie thumb|Amazonia w okolicach Belém, klimat lasów deszczowych (Af) Opady atmosferyczne są w każdym miesiącu większe niż 60 mm. Brak pory suchej. Średnia temperatura miesięczna jest powyżej 18 °C. Miesięczne wahania temperatury w tym klimacie są zwykle mniejsze niż 3 °C. Z powodu intensywnego ogrzewania powierzchni i dużej wilgotności, chmury cumulus i cumulonimbus tworzą się prawie codziennie we wczesnych godzinach popołudniowych. Maksymalne temperatury dzienne wynoszą około 32 °C. Chłodzenie radiacyjne wieczorem jest ograniczone z powodu zachmurzenia i wysokiej wilgotności. Nocne minima wynoszą około 22 °C.
Ten rodzaj klimatu zwykle występuje do 5–10° szerokości geograficznej. W niektórych miejscach na wschodnim wybrzeżu obu Ameryk ten klimat może występować do 25° szerokości geograficznej. W tej odmianie klimatu przez cały rok dominują układy niskiego ciśnienia i nie wyróżnia się pór roku.
Przykładowe lokalizacje z klimatem Af: Belém, Brazylia Hilo, Hawaje Singapur
Część miejsc położonych w tym klimacie ma bardzo podobną ilość opadów w różnych miesiącach, np. północno-wschodnie wybrzeże Pacyfiku w Ameryce Południowej i Środkowej, od Ekwadoru do Kostaryki (Andagoya, Kolumbia), jednak w wielu przypadkach ilość opadów zwiększa się, gdy Słońce jest wyżej, a dzień jest dłuższy (np. Palembang, Indonezja), albo ilość opadów zwiększa się, gdy dzień jest krótszy (np. Sitiawan, Malezja). W kilku miejscach ta odmiana klimatu występuje poza zwrotnikami, głównie na półkuli południowej; przykładem jest Santos w Brazylii.
Klimat tropikalny monsunowy (Am) thumb|Popołudniowa burza nad Miami, klimat tropikalny monsunowy (Am) Ten rodzaj klimatu, występujący głównie w Ameryce Południowej, jest spowodowany wiatrami zmieniającymi kierunek zależnie od pory roku, nazywanymi monsunami. Najbardziej suchy miesiąc w tym klimacie występuje w okolicach przesilenia zimowego. W tym klimacie wyróżnia się dwie pory roku – suchą i deszczową. Opady w porze suchej muszą być większe niż 100 mm (tym różni się od Aw), lecz w najbardziej suchym miesiącu musi spaść mniej niż 60 mm deszczu.
Przykładowe lokalizacje z klimatem Am: Miami, Stany Zjednoczone Cairns, Australia Konakry, Gwinea
Klimat sawann (Aw) thumb|left|Występowanie klimatu sawann (Aw) na świecie thumb|Sawanna w Etiopii (Aw) Od poprzedniej różni się bardziej zaznaczoną porą suchą – opady w porze suchej muszą być niższe niż 100 mm. Występuje głównie w okolicach zwrotników, a także bliżej równika. Czasami wyróżnia się klimat As, gdzie pora sucha występuje podczas dłuższych dni (w okolicach przesilenia letniego). Rejony występowania klimatu to północne i wschodnie Indie, centralna Mjanma, Półwysep Indochiński, północna Australia, region wokół basenu rzeki Kongo, południowo-środkowa Afryka, Ameryka Środkowa, zachodnia Wenezuela, część Brazylii, południowy kraniec Florydy i Wyspy Karaibskie.
Przykładowe lokalizacje z klimatem Aw: Dżakarta, Indonezja Darwin, Australia Honolulu, Hawaje
Klimaty suche (B) Charakteryzują się opadami mniejszymi niż potencjalne parowanie.
Potencjalne parowanie w milimetrach oblicza się mnożąc średnią temperaturę roczną przez 20 i dodając 280 mm, jeżeli 70% lub więcej wszystkich opadów przypada w cieplejszej części roku (kwiecień do września na półkuli północnej, październik do marca na półkuli południowej) lub dodając 140 mm, jeżeli 30–70% opadów spada w tym czasie, lub 0 gdy mniej niż 30% opadów przypada na tę część roku.
Jeżeli suma opadów jest co najmniej dwa razy mniejsza niż ta liczba, klimat jest klasyfikowany jako BW (klimat pustynny); jeżeli nie jest, klimat jest klasyfikowany jako BS (klimat stepowy).
Trzecia litera oznacza temperaturę. Litera h oznacza że średnia temperatura najzimniejszego miesiąca jest wyższa niż 0 °C, litera k oznacza że średnia temperatura przynajmniej jednego miesiąca jest niższa niż 0 °C.
Klimat stepów (BS) thumb|Okolice Murcji w Hiszpanii, ciepły klimat stepowy (BSh) BSh – ciepły klimat stepowy. Półsuchy klimat panujący na niskich szerokościach geograficznych. Potencjalna ewapotranspiracja przekracza opady, jednak różnica między tymi wielkościami jest mniejsza niż w klimacie BWH. Roczna suma opadów jest większa niż w klimacie BWh.
Przykładowe lokalizacje z klimatem Bsh: Murcja, Hiszpania Almeria, Hiszpania Monterrey, Meksyk
BSk – zimny klimat stepowy. Półsuchy klimat zwykle występujący na umiarkowanych szerokościach geograficznych. Potencjalna ewapotranspiracja przekracza średnie opady, jednak różnica między tymi dwoma wartościami jest mniejsza niż w klimacie BWk. Średnia roczna temperatura wynosi poniżej 18 °C.
Przykładowe lokalizacje z klimatem Bsk: Denver, Stany Zjednoczone Medicine Hat, Kanada Boise, Stany Zjednoczone
Klimat pustyń (BW) thumb|Okolica Las Vegas, ciepły klimat pustynny (BWh) BWh – ciepły klimat pustynny (pustynie subtropikalne). Występuje na niskich szerokościach. Odparowanie przekracza znacznie opady i jest mniejsze od połowy potencjalnej ewapotranspiracji. Średnia temperatura wynosi ponad 18 °C. Temperatur poniżej zera brak lub są rzadkie. Najwyższe temperatury powietrza na Ziemi zanotowano w regionach BWh. Na przykład w Death Valley w Kalifornii temperatura w cieniu osiągnęła 57 °C, a w Al-Azizijja w Libii zarejestrowano 58 °C. Rzeczywista temperatura powierzchni suchego piasku pod intensywnym słońcem może osiągnąć nawet 82 °C.
Przykładowe lokalizacje z klimatem BWh: Berbera, Somalia Yuma, Arizona Alice Springs, Australia.
thumb|Wysychające morze Aralskie, zimny klimat pustynny (BWk) BWk – zimny klimat pustynny. Pustynie średnich szerokości geograficznych. Odparowanie przekracza średnie opady, ale jest mniejsze od połowy potencjału ewapotranspiracji. Średnia temperatura jest mniejsza niż 18 °C. W zimie temperatury poniżej zera
Przykładowe lokalizacje z klimatem BWk: Pustynia Gobi Lovelock, Nevada, Stany Zjednoczone Morze Aralskie, Kazachstan
Klimaty umiarkowane ciepłe (C) Grupa klimatów charakteryzująca się średnią temperaturą w cieplejszych miesiącach powyżej 10 °C i temperaturą pomiędzy –3 °C a 18 °C w najzimniejszym miesiącu. Rozciągają się pomiędzy 30 a 50° szerokości geograficznej, głównie na wschodnich i zachodnich częściach większości kontynentów.
Druga litera oznacza rozkład opadów, w oznacza suche zimy (opady w najbardziej suchym miesiącu zimy nie przekraczają jednej dziesiątej opadów w najbardziej mokrym miesiącu lata), s oznacza suche lato (opad w najbardziej suchym miesiącu lata poniżej 30 mm), oraz mniej niż jedna trzecia w najbardziej mokrym miesiącu zimy, f oznacza, że żaden z powyższych warunków nie jest spełniony, a opady rozkładają się dość równomiernie.
Trzecia litera oznacza temperatury w lecie – a oznacza średnią temperaturę powyżej 22 °C w najcieplejszym miesiącu, b oznacza temperaturę niższą niż 22 °C, ale co najmniej 4 miesiące powyżej 10 °C, litera c oznacza 3 lub mniej miesiące ze średnią temperaturą powyżej 10 °C
Klimat śródziemnomorski (Cs, Csa, Csb) thumb|Występowanie klimatu śródziemnomorskiego kontynentalnego (Csa) na świecie thumb|Występowanie klimatu śródziemnomorskiego przybrzeżnego (Csb) na świecie Te klimaty zwykle występują w zachodnich częściach kontynentów pomiędzy szerokościami geograficznymi 30 a 45 stopni. Zimą te regiony znajdują się w zasięgu polarnych mas powietrza, co powoduje umiarkowane temperatury i zmienną deszczową pogodę. Lato jest gorące i suche z powodu subtropikalnych systemów wysokiego ciśnienia, z wyjątkiem wybrzeża, gdzie zimne prądy oceaniczne, powodują mgły i obniżenie temperatury. W zimie występuje niebezpieczeństwo mrozu. Co najmniej trzy razy więcej opadów podczas miesięcy zimowych niż w najbardziej suchym miesiącu lata.
thumb|Obszar chroniony w okolicach Lizbony, klimat śródziemnomorski kontynentalny (Csa) Csa – klimat śródziemnomorski kontynentalny (wewnętrzny) jest łagodny z suchym, gorącym latem. Najcieplejszy miesiąc ma średnią temperaturę ponad 22 °C. Co najmniej cztery miesiące ze średnią temperaturą powyżej 10 °C. Ryzyko mrozu w zimie. Co najmniej trzy razy tyle opadów podczas wilgotnych miesięcy zimowych, jak podczas najbardziej suchych letnich miesięcy.
Przykładowe lokalizacje z klimatem Csa: Sacramento, Kalifornia. Barcelona, Hiszpania. Lizbona, Portugalia.
Csb – klimat śródziemnomorski przybrzeżny jest łagodny z chłodnym i suchym latem. Nie ma miesiąca letniego ze średnią temperaturą miesiąca powyżej 22 °C. Co najmniej cztery miesiące ze średnią temperaturą powyżej 10 °C. W zimie możliwe temperatury poniżej zera.
Przykładowe lokalizacje z klimatem Csb: San Francisco, Kalifornia Porto, Portugalia. Kapsztad, Republika Południowej Afryki.
Klimat subtropikalny (Ca, Cfa, Cwa) thumb|Park w okolicach Brisbane, klimat wilgotny subtropikalny (Cfa) Te klimaty zazwyczaj występują w głębi kontynentów lub na ich wschodnich brzegach. W przeciwieństwie do klimatów śródziemnomorskich, lato jest wilgotne z powodu napływu niestabilnych tropikalnych mas powietrza. W Azji Wschodniej zimy mogą być suche i zimniejsze niż inne miejsca na tej szerokości geograficznej z powodu wpływu wyżu syberyjskiego, natomiast lato może być bardzo wilgotne z powodu oddziaływanie monsunu.
Cfa – klimat wilgotny subtropikalny jest łagodny, bez pory suchej i z gorącym latem. Średnie temperatury najcieplejszych miesięcy wynoszą ponad 22 °C. Średnia temperatura najzimniejszego miesiąca wynosi poniżej 18 °C. Wysokie opady cały rok, choć są bardzo zmienne.
Przykładowe lokalizacje z klimatem Cfa: São Paulo, Brazylia. Atlanta, Georgia Brisbane, Australia.
Cwa – klimat umiarkowanie suchego lata, z ciepłą i suchą zimą. Opady w najsuchszym miesiącu zimowej połowy roku wynoszą mniej niż jedna dziesiąta opadów najwilgotniejszego miesiąca w letniej połowie roku.
Przykładowe lokalizacje z klimatem Cwa: Hanoi, Wietnam Durban, RPA León, Meksyk.
Klimat oceaniczny (Cfb) thumb|Las w Parku Narodowym Olympic, klimat oceaniczny (Cfb) Łagodny, bez pory suchej i z ciepłym latem. Średnia temperatura wszystkich miesięcy jest niższa niż 22 °C. Co najmniej cztery miesiące ze średnią temperaturą powyżej 10 °C. Opady deszczu równomiernie rozłożone w roku.