Andriej Gieorgijewicz Bitow (; ur. 27 maja 1937 w Leningradzie, zm. 3 grudnia 2018 w Moskwie) – rosyjski pisarz. Jeden z twórców postmodernizmu w literaturze rosyjskiej oraz almanachu Metropol. W swoich utworach podejmuje problematykę moralną w środowisku inteligencji stosując technikę tzw. strumienia świadomości.

Życiorys Urodził się 27 maja 1937 w Leningradzie, na Pietrogradzkiej Stronie, ZSRR (obecnie Sankt-Petersburg). Ojciec G.L. Bitow był architektem, matka O.A. Bitow (z domu Kiedrowa) adwokatem. Miał brata Olega – słynnego radzieckiego tłumacza i dziennikarza w zakresie międzynarodowych stosunków. Według jego słów, oprócz narodowości rosyjskiej, jest też Czerkiesem w piątym pokoleniu.

W trakcie II wojny światowej i blokady Leningradu, w 1942 roku został wywieziony za Ural i potem do środkowej Azji. W 1944 roku powrócił do rodzinnego miasta.

W 1954 roku ukończył Liceum nr 213 – pierwsze w Leningradzie, które nauczało szereg przedmiotów w języku angielskim.

W 1955 roku zaczął studia w Leningradzkim Instytucie Górniczym. Został wykreślony z listy studentów przez władzę za „niepożądane elementy” i w latach 1957–1958 pracował w batalionie budowlanym. W 1958 roku wrócił na uczelnię i ukończył studia na wydziale geologiczno-poszukiwawczym w 1962 roku.

Zaczął pisać wiersze jeszcze na studiach w 1956 roku, kiedy wstąpił do kółka literackiego LITO na swojej uczelni, którym kierował Gleb Siemionow – poeta, mentor leningradzkich debiutantów. Wiersze zostały wydane w drugim zbiorze poetyckim LITO, który został spalony na rozkaz komitetu partyjnego uczelni latem 1957 roku.

Po studiach przepracował mniej niż rok jako wiertniczy w Niewskiej Geologicznej Partii w Przesmyku Karelskim. W wieku 25 lat poświęcił się całkowicie pisarstwu.

Naśladując Wiktora Golawkina, zaczął pisać krótkie opowiadania absurdu, opublikowane dopiero w latach 90. XX w. Często w wywiadach opisywał siebie jako nieprofesjonalnego pisarza, chociaż należał od 1965 roku do Związku Pisarzy ZSRR.

W latach 1960–1978 wydał około 10 książek z prozą.

W związku z opublikowaniem w 1978 roku w USA powieści Dom Puszkina i uczestnictwem w tworzeniu almanachu Metropol, dostał zakaz publikowania w ZSRR do 1986 roku.

Jego los zdecydowanie poprawił się w czasach pieriestrojki. Od 1987 roku ponownie publikował w ZSRR – wydano powieść Dom Puszkina; zaczął wyjeżdżać za granicę, prowadzić wykłady, sympozja, zajął się działalnością na rzecz obrony prawa. W 1988 roku wziął udział w tworzeniu rosyjskiego Pen-Clubu, a od 1991 był jego prezesem. W 1991 roku był jednym z twórców nieformalnego stowarzyszenia „BaGaŻ” (oprócz niego byli to jeszcze Bella Achmadulina, Iosif Aleszkowski i Michaił Żwanieckij).

W latach 1992–1993 był stypendystą Wissenschaftskolleg zu BerlinСергей Семенов. Битов Андрей Георгиевич // Кто есть кто в современной культуре. Эксклюзивные биографии. Выпуск 1. – М.: МК-Периодика, 2006. – 783 с. – .

W 1997 roku został doktorem honoris causa Państwowego Uniwersytetu w Erywaniu oraz honorowym obywatelem Erywania.

Twórczość Zbiory 1963 – Wielka kula (ros. Большой шар) 1968: Aptiekarskij ostrow (ros. Аптекарский остров) Podróż do przyjaciela z lat dziecinnych (ros. Путешествие к другу детства) 1976 – Dni czełowieka (ros. Дни человека) 1980 – Woskriesnyj dien (ros. Воскресный день) 1986 – Kniga putieszestwij (ros. Книга путешествий) 1988 – Czełowiek w piejzaże (ros. Человек в пейзаже) 1997: Dieriewo (ros. Дерево) – zbiór wierszy W czetwierg posle dożdia (ros. В четверг после дождя) – zbiór wierszy Zapiski nowiczka (ros. Записки новичка) 1998 – Nieizbieżnost’ nienapisannogo (ros. Неизбежность ненаписанного) 2004 – Kawkazskij plennik (ros. Кавказский пленник) 2005 – Nowyje swiedienia o czełowiekie (ros. Новые сведения о человеке) 2006 – Połupis’miennyje soczinienija (ros. Полуписьменные сочинения) 2009 – Bitwa (ros. Битва) 2010 – Tiekst kak tiekst (ros. Текст как текст)

Powieści 1978 – Dom Puszkina (ros. Пушкинский дом) 1990 – Uletajuszczyj Monachow (ros. Улетающий Монахов) 1995 – Ogłaszennyje (ros. Оглашенные) 2008 – Priepodawatiel simmietrii (ros. Преподаватель симметрии)

Opowiadania i nowele 1962 – Pieniełopa (ros. Пенелопа) 1963: Wielka kula (ros. Большой шар) Babuszkina piała (ros. Бабушкина пиала) Inostrannyj jazyk (ros. Иностранный язык) Dubl (ros. Дубль) Solnce (ros. Солнце) Jubilej (ros. Юбилей) Strasznaja siła (ros. Страшная сила) Dwier''' (ros. Дверь) Żeny niet doma (ros. Жены нет дома) Fig (ros. Фиг) 1965: Takie długie dzieciństwo (ros. Такое долгое детство) Daleko ot doma (ros. Далеко от дома) 1966: Bolszoj szar (ros. Большой шар) No-ga (ros. Но-га) 1967: Letnisko (ros. Дачная местность lub Жизнь в ветреную погоду) Biezdielnik (ros. Бездельник) 1967-1969 – Uroki Armienii (ros. Уроки Армении) 1968: Podróż do przyjaciela z lat dziecinnych (ros. Путешествие к другу детства) – polskie tłumaczenie Zofia Gadzinianka Odna strona (Putieszestwije mołodogo czełowieka) (ros. Одна страна (Путешествие молодого человека)) |valign="top"| 1971 – Pticy, ili Nowyje swiedienija o czełowiekie (ros. Птицы, или Новые сведения о человеке) – nowela-esej 1979: Pochorony Doktora (ros. Похороны Доктора) Poslednij miedwied (ros. Последний медведь) Głuchaja ulica (ros. Глухая улица) 1983 – Wkus (ros. Вкус) 1985 – Gruzinskij albom (ros. Грузинский альбом) 1987: Priepodawatiel simmietrii (ros. Преподаватель симметрии) Czełowiek w piejzaże (ros. Человек в пейзаже) Fotografija Puszkina (ros. Фотография Пушкина) 1989 – Doktor (ros. Доктор) 2000 – O wchodie i wychodie, wchodie i wychodie (ros. О вдохе и выходе, входе и выдохе) 2004 – W nocz pod Rożdiestwo (ros. В ночь под Рождество) 2014 – Paradoksow drug (ros. Парадоксов друг) Hazard czyli kulisy podróży Inostrannyj jazyk (ros. Иностранный язык) Infantjew (ros. Инфантьев) Czto było, czto jest’, czto budiet... (ros. Что было, что есть, что будет...) Aptiekarskij ostrow (ros. Аптекарский остров) Rassiejannyj swiet (ros. Рассеянный свет) Ibo ja nazywajus’ lew... (ros. Ибо я называюсь лев...) Priedisłowije pieriewodczika (ros. Предисловие переводчика) Wid nieba Troi (ros. Вид неба Трои) Stichi iz kofiejnoj czaszki (ros. Стихи из кофейной чашки) Nasz czełowiek w Chiwie (ros. Наш человек в Хиве) Wnuk 29-go apriela (ros. Внук 29-го апреля) Obraz (ros. Образ) Żyzn’ w wietriennuju pogodu (ros. Жизнь в ветренную погоду) Mołodoj Odojewcew, gieroj romana (ros. Молодой Одоевцев, герой романа) Emigracyja kak oskorblenije (ros. Эмиграция как оскорбление) Awtobus (ros. Автобус)

Publicystyka 1983 – Poslesłowije k romanu K. Krista „Oprokinutyj mir” (ros. Послесловие к роману К. Приста „Опрокинутый мир”) 1987 – Obszczaja sud’ba (ros. Общая судьба) 1989 – Klucz k „Antisieksusu” Andrieja Płatonowa (ros. Ключ к „Антисексусу” Андрея Платонова) 1990: Zapiski iz-za ugła (ros. Записки из-за угла) Odnokłassniki (ros. Одноклассники) Wstupitielnaja statja (ros. Вступительная статья) 1996 – Powtorienije nieprojdiennogo (ros. Повторение непройденного) 2001 – Pieriepugannyj tałant, ili Skazanije o pobiedie formy nad sodierżanijem (ros. Перепуганный талант, или Сказание о победе формы над содержанием) 2002: Pamiatnik litieratury kak żanr (ros. Памятник литературы как жанр) Pamiati Wiktora Konieckogo (ros. Памяти Виктора Конецкого) 2004 – Litieraturnyj gieroj kak gieroj. Rassużdienije w żanrie intiełlektualnogo primitiwa (ros. Литературный герой как герой. Рассуждение в жанре интеллектуального примитива) 2006 – Pustaja scena (ros. Пустая сцена) 2014 – Nowyj mir (ros. Новый мир'')

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Pisarze postmoderniści Kategoria:Pisarze związani z Petersburgiem Kategoria:Rosyjscy poeci XX wieku Kategoria:Rosyjscy poeci XXI wieku Kategoria:Rosyjscy prozaicy XX wieku Kategoria:Rosyjscy prozaicy XXI wieku Kategoria:Ludzie urodzeni w Petersburgu Kategoria:Urodzeni w 1937 Kategoria:Zmarli w 2018