Curtiss A-3 – amerykański samolot szturmowy z okresu międzywojennego. Powstałe jako wersja rozwojowa samolotu Curtiss Falcon, samoloty z serii A-3 były pierwszymi operacyjnymi samolotami szturmowymi United States Army Air Corp (USAAC). Łącznie, w różnych odmianach, zbudowano 146 samolotów Curtiss A-3, służyły w latach 1927-1937.

Historia Zaprojektowany przez Rexa Biesela, pierwszy Falcon (dosł. sokół) wzbił się w powietrze w 1924. Z wojskowym oznaczeniem XO-1 samolot wziął udział w konkursie na pierwszy samolot obserwacyjny USAAC, i pomimo że nie wygrał konkursu (zwyciężył Douglas O-2), to zamówiono jego produkcję seryjną w kilku różnych wersjach.

W 2 sierpnia 1926 USAAC zwrócił się do Curtissa aby jeden z obserwacyjnych O-1B został przebudowany na samolot szturmowy. Zmiany polegały tylko na wzmocnieniu uzbrojenia o dwa nieruchome karabiny maszynowe strzelające do przodu (zostały umieszczone w dolnym skrzydle tuż za dyskiem śmigła i nie wymagały synchronizacji) i zaczepy na 200 funtów (90 kg) bomb umieszczone pod skrzydłami. Tak zmodyfikowany samolot został ukończony 31 października 1927, otrzymał oznaczenie XA-3 i został dostarczony do bazy lotniczej McCook Field, gdzie wziął udział w testach USAAC wraz z Douglasem XA-2. Z powodu bardzo charakterystycznego, ostrego kołpaka śmigła samolot znany był jako „Eversharp Pencil” („ołówek mechaniczny”).

A-3/A-3A/A-3B thumb|left|Curtiss A-3B Po zwycięstwie XA-3, Curtiss otrzymał trzy osobne kontrakty za konstrukcję 66 samolotów tego typu z numerami seryjnymi 27-243/262 (20 sztuk), 27-298/317 (20), 28-83/108 (26). Zamówienie na pierwszych 66 samolotów zostało zrealizowane do końca 1929.

Sześć samolotów z tej serii (numery seryjne 27-306, 310, 315, 28-116/118), otrzymało podwójny komplet urządzeń sterujących i służyło do nauki pilotażu pod oznaczeniem A-3A.

Następne zamówienie opiewało na 77 samolotów w wersji A-3B (numery seryjne 30-1/28, 30-231/280), która bazowała na ulepszonym Falconie O-1E. W tej wersji samolot był staranniej wykończony aerodynamicznie, miał wyważone stery, pneumatyczne amortyzatory kół i dwa dodatkowe karabiny maszynowe 7,62 mm umieszczone w górnej części owiewki silnika i zsynchronizowane ze śmigłem oraz 36-galonowy (136 litrów) zewnętrzny zbiornik paliwa pod kadłubem. 77 samolotów w tej wersji zostało dostarczonych do końca 1930.

Samoloty A-3 i A-3B służyły w trzech dywizjonach 3rd Attack Group (3 Grupy Szturmowej) stacjonującej w Fort Crockett, a także w 26th Attack Squadron (26 Dywizjonie Szturmowym) na Hawajach. Samoloty tego typu zostały wycofane z czynnej służby w 1936, ostatni egzemplarz (numer seryjny 30-13) został złomowany w październiku 1937, łącznie spędził w powietrzu 2850 godzin. Jeden samolot (numer seryjny 30-1) został przebudowany do wersji 0-1E.

XA-4 thumb|left|Curtiss XA-4 Jeden z A-3 (number seryjny 27-244) został w 1927 przebudowany na XA-4, który różnił się od A-3 szczegółami konstrukcyjnymi i rodzajem silnika - A-3 napędzany był silnikiem rzędowym typu Curtiss V-1150, a napęd XA-4 stanowił silnik gwiazdowy typu Pratt & Whitney R-1340 Wasp o mocy 440 KM. XA-4 nie został zamówiony do produkcji seryjnej, ale w późniejszym czasie dwa egzemplarze tego samolotu zostały zakupione przez United States Navy, gdzie otrzymały oznaczenie XF8C-1. XA-4 dostarczony USAAC został złomowany w marcu 1932 po wylataniu 327 godzin.

XA-5/6 Oznaczenia XA-5 i XA-6 zostały zarezerwowane dla planowanych, ale nigdy nie zbudowanych wersji rozwojowych A-3 z innymi silnikami: XA-5 miał być napędzany silnikiem Curtiss Conqueror XA-6 miał być napędzany silnikiem Curtiss H-1640-1 Chieftain.

Opis konstrukcji Samoloty z serii Curtiss A-3 powstały jako wersja rozwojowa samolotu Curtiss Falcon.

Załogę samolotu stanowiły dwie osoby, siedzący w osobnych, otwartych kokpitach pilot i obserwator/strzelec.

W wersji A-3 uzbrojenie obronne samolotu składało się z ruchomych, podwójnie sprzężonych karabinów maszynowych Lewis w wersji o kalibrze 7,62 mm na obrotnicy Scarffa, w wersji A-3B uzbrojenie obronne stanowił pojedynczy Browning M1919. A-3 miał dwa nieruchome karabiny maszynowe Browning M1919 w dolnym skrzydle strzelające poza tarczą śmigła, wersja A-3B miała dwa dodatkowe karabiny maszynowe w górnej części owiewki silnika i zsynchronizowane ze śmigłem. Samolot mógł przenosić do 200 funtów (90 kg) bomb na zaczepach pod skrzydłami.

Dane taktyczno-techniczne A-3/A-3A XA-4 A-3B Silnik Curtiss V-1150 Pratt & Whitney R-1340-1 Curtiss V-1150-5 Moc silnika (KM) 435 410 435 Rozpiętość skrzydeł (m) 11,58 11,58 11,58 Długość (m) 8,31 8,63 8,31 Wysokość (m) 3,07 3,2 3,12 Powierzchnia skrzydeł (m²) 32,6 32,6 32,6 Masa własna (kg) 1185 - 1316 Masa startowa (kg) 1985 1866 - 2002 2030 Prędkość maksymalna (km/h) 227 221 - 225 224 Prędkość przelotowa (km/h) 186 180 178 Prędkość wznoszenia (m/s) 5,3 - 4,81 Pułap operacyjny (m) 4755 4876 - 5166 4390 Zapas paliwa (l) - - 378 Zasięg (km) 1013 1046 1041

Modele Lista modeli, numerów seryjnych i liczby wyprodukowanych egzemplarzy: Model Numerseryjny LiczbaegzemplarzyUwagi XA-3 - 1 Eksperymentalny model zbudowany na konkurs A-3 27-243/262, 27-298/317, 28-83/108 66 Pierwsza wersja produkcyjna bazująca na Curtiss O-1B A-3A 27-306, 27-310, 27-315, 28-116, 28-117, 28-1186 Przebudowane A-3 z podwójnymi sterami A-3B 30-001/30-028, 30-231/30-280 78 Druga wersja produkcyjna bazująca na Curtiss O-1E XA-4 27-244 1 Przebudowany A-3 XA-5- 0 Planowana wersja Curtiss XO-16 XA-6 - 0 Planowana wersja Curtiss XO-18

Przypisy

Bibliografia

A-03 Kategoria:Amerykańskie samoloty szturmowe okresu międzywojennego Kategoria:Samoloty szturmowe z napędem śmigłowym Kategoria:Dwupłaty