thumb|De rerum natura, 1570 thumb|De rerum natura, kopia z roku 1483 zrobiona przez augustyńskiego mnicha (Girolamo di Matteo de Tauris) dla papieża Sykstusa IV.
De rerum natura (łac. „O naturze rzeczy”) – poemat z I wieku p.n.e., napisany heksametrem przez rzymskiego filozofa i poetę Lukrecjusza. Zawiera wykład filozofii epikurejskiej (atomizm, psychologia, fizyka).
Manuskrypt i recepcja De rerum natura to jedyne znane dzieło Lukrecjusza. Obejmuje ok. 7400 wersów w sześciu niezatytułowanych księgach. Poemat dedykowany jest Gajuszowi Memmiuszowi.
De rerum natura pozostawało w zapomnieniu przez szereg stuleci. Manuskrypt odnalazł przypadkowo sekretarz papieski Gianfrancesco Poggio Bracciolini w styczniu 1417 roku. Znalezisko Bracioliniego nie zachowało się, ale istnieje kopia Niccolò Niccoliego, przyjaciela Bracioliniego (obecnie w Biblioteca Medicea Laurenziana, Florencja).
Molier dokonał tłumaczenia poematu wierszem, które nie zachowało się. Jefferson był właścicielem przynajmniej pięciu łacińskich edycji, jak również autorem tłumaczeń na angielski, włoski i francuski. Próby Montaigne'a zawierają prawie 100 cytatów z tego poematu. W Dziadach Mickiewicza diabeł nosi imię m.in. Lukrecy.
Obecnie dzieło to odbierane jestStephen Greenblatt, The Answer Man. An ancient poem was rediscovered—and the world swerved. Annals of Culture, The New Yorker August 8, 2011 (dostęp 2013-05-15) jako zawierające „uderzająco współczesne rozumienie świata” i postulowane jako będące jednym z impulsów nadających kierunek rozwoju od Renesansu do czasów obecnych.
Główne tezy chaotycznie poruszające się atomy, kolizje, powstawanie połączeń i złożonych struktur ciągła zmiana: tworzenie i niszczenie natura ciągle eksperymentuje, my jesteśmy tylko jednym z nieprzeliczalnych rezultatów przyszłość nie jest jednoznacznie określona przez sytuacje obecną nie ma ucieczki od tego procesu nieskończony Wszechświat, nieskończona liczba atomów w przestrzeni jesteśmy zbudowani z tej samej materii co gwiazdy, oceany i wszystkie inne rzeczy nie ma życia po śmierci nie ma żadnego boskiego czy inteligentnego architekta, stworzyciela, czy wielkiego planu nie należy żyć w strachu przed bogami, tylko szukać przyjemności i piękna, a unikać przykrości wszystko co widzimy, włączając nas, wyewoluowało z tego ruchu odbywającego się w ogromnej skali czasowej ewolucją rządzi przypadek ewolucja odbywa się poprzez selekcję naturalną, tzn. te gatunki trwają, które są lepiej przystosowane do przeżycia i rozmnażania istniały inne gatunki, ale wyginęły; człowiek jako gatunek również wymrze nic nie będzie trwać wiecznie (z wyjątkiem atomów), Słońce też kiedyś zgaśnie tylko atomy są nieśmiertelne absurdem jest myśleć, że ziemia lub jej mieszkańcy zajmują jakieś uprzywilejowane miejsce we Wszechświecie nie ma żadnych powodów do wyróżnienia ludzi spośród innych zwierząt śmierć jest dla nas niczym
Polskie przekłady (pierwsze wydania) (przekład prozą; wznowiony w 1958 roku i następnie w 2003 roku w serii „Arcydzieła Wielkich Myślicieli” wydawnictwa DeAgostini-Altaya) (przekład wierszem, oparty na tłumaczeniu Krokiewicza) (wybór; przekład wierszem; wybór z powyższego wyboru – ok. 25% całości oryginałuOpis wydania na stronie Racjonalista, Ośrodek Racjonalistyczno-Sceptyczny, dostęp 2013-05-18 – został wydany rok później przez Ludową Spółdzielnię Wydawniczą, Warszawa 1995, , 200 stron)
Przypisy
Linki zewnętrzne
„De rerum natura” w oryginale na stronie The Latin Library Projekt Gutenberg
Kategoria:Starożytna literatura filozoficzna Kategoria:Literatura filozoficzna w języku łacińskim Kategoria:Literatura z zakresu filozofii przyrody