Henryk Brandt, niem. Heinrich von Brandt (ur. 2 sierpnia 1789 w Łąkach, zm. 23 stycznia 1868 w Berlinie) – pruski generał, oficer Legii Nadwiślańskiej, autor pamiętników i wielu prac wojskowych.
Życiorys Wczesne lata Henryk Brandt urodził się w czasie podróży swoich rodziców (ojca – urzędnika niemieckiego i matki – PolkiCzesław Frankiewicz, Walka o Książ 29 kwietnia 1848 roku, „Śremski Notatnik Historyczny”, nr 5/2010, s. 40–41, przypis redakcji, .). Łąki nie są więc jego miejscowością rodzinną. Początkowo kształcił się w domu pod okiem kilku nauczycieli. W wieku dziewięciu lat wraz z trzema starszymi braćmi wyjechał do Królewca, gdzie najpierw uczęszczał do liceum, a w 1805 podjął studia prawnicze.
Kariera wojskowa W listopadzie 1806 zaciągnął się do oddziałów pruskiej Landwehry, gdzie z powodu dobrego urodzenia otrzymał od razu stopień chorążego. W tym czasie trwała na terenie Polski kampania Napoleona przeciwko IV koalicji. Jego oddział mimo to do jej końca szkolony był w obozie z dala od frontu, przez co Henryk Brandt nie zdążył wziąć udziału w walkach. Po pokoju w Tylży opuścił Landwehrę i powrócił w rodzinne strony, które podlegały teraz administracji Księstwa Warszawskiego. Bezskutecznie próbował znów dołączyć do oddziałów armii pruskiej.
W 1808 dostał się do Legii Nadwiślańskiej ze stopniem podporucznika. Skierowany został do walk w Hiszpanii. 14 czerwca 1809 mianowany został p.o. dowódcy kompanii woltyżerów 2. batalionu 2. pułku Legii Nadwiślańskiej. 16 lutego 1810 został ciężko ranny w bitwie pod Villel. 26 listopada 1810 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Virtuti Militari i mianowany do stopnia porucznika. Następnie brał udział w inwazji na Rosję. 22 sierpnia 1812 mianowany został do stopnia kapitana, 4 października 1812 został ranny pod Winkowem. W 1813 wziął udział w kampanii niemieckiej, gdzie został ranny w bitwie pod Lipskiem i wzięty do niewoli.
W Królestwie Polskim służył w 7. pułku piechoty, jednak po przejściu jego stron rodzinnych do Prus podał się do dymisji i od 1816 służył w pruskim 10. pułku piechoty w randze kapitana.
W 1828 powołany na stanowisko profesora do szkoły wojennej. W 1831 przebywał w sztabie wojskowym w Poznaniu i podczas powstania listopadowego wysłano go z tajną misją do Warszawy, gdzie asystował podczas kapitulacji wojsk polskich. W 1848, już jako pułkownik, ponownie przebywał w Poznaniu, gdzie obserwował walki powstania Wiosny Ludów. 29 kwietnia tego roku zdobył Książ, a jego oddziały dopuściły się licznych gwałtów na ludności cywilnej miasta. Mimo że nie zdążył podciągnąć wojsk pod Miłosław, otrzymał za tę kampanię awans na generała. W latach 1853–1857 dowodził jedną z dywizji w Poznaniu. Od 1857 w stanie spoczynku.
Kariera polityczna Od 9 czerwca 1848 do 18 czerwca 1848 Brandt był członkiem parlamentu frankfurckiego. W 1849 wybrany został do izby wyższej pruskiego Landtagu, a w 1850 do parlamentu Erfurcie.
Życie prywatne Był ojcem , znanego niemieckiego dyplomaty.
Dzieła Wydane w języku polskim Moja służba w Legii Nadwiślańskiej. Wspomnienia z Hiszpanii oraz Rosji 1807–1812. Gdynia 2002.
Wydane w języku niemieckim Ansichten über Kriegsführung im Geiste der Zeit, verglichen mit den besten älteren Werken über die Kriegskunst und mit besonderer Hinsicht auf Napoleons Memoiren. Berlin 1924. Handbuch für den ersten Unterricht in der höhern Kriegskunst. Berlin 1829. Grundzüge der Taktik der drei Waffen. Berlin 1833. Geschichte des Kriegswesens. W: Handbibliothek für Offiziere. Berlin 1830–1835. Der kleine Krieg. Berlin, wydanie drugie, 1850. Rußland’s Politik und Heer in den letzten Jahren. Berlin 1852. Aus dem Leben des Generals der Infanterie z. D. Dr. Heinrich von Brandt: aus den Tagebüchern und Aufzeichnungen seines verstorbenen Vaters zusammengestellt. Berlin 1870–1882
Zobacz też wojna na Półwyspie Iberyjskim Wielka Armia
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Publikacje Henryka Brandta w bibliotece Polona
Kategoria:Oficerowie Legii Nadwiślańskich Kategoria:Polscy uczestnicy wojen napoleońskich Kategoria:Polscy autorzy pamiętników i dzienników Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Lipskiem 1813 (strona francuska) Kategoria:Urodzeni w 1789 Kategoria:Zmarli w 1868