Dzwola (do 1954 gmina Kocudza) – gmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie janowskim. W latach 1975–1998 gmina administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.
Siedziba gminy to Dzwola.
Według danych z 31 grudnia 2020 gminę zamieszkiwało 6161 osób.
Historia Gmina (gromada) dzwolska powstała w 1377 r. Gmina zbiorowa została utworzona w 1973 r., ale pozostaje ona spadkobierczynią gminy kocudzkiej, która powstała w 1810 r. i ponownie w 1864 r. W latach 1954Uchwała Nr 6 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu biłgorajskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 23 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 5 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 3 grudnia 1954 r., Nr. 15, Poz. 64)–1962Uchwała Nr 15/61 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 20 września 1961 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie lubelskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 30 grudnia 1961 r., Nr. 11, Poz. 84) istniała gromada Dzwola. W 1977 r., na przeciąg pięciu lat (do 1982 roku), włączono do Dzwoli gminę Chrzanów.
Położenie Gmina położona jest przy trasie Janów Lubelski – Frampol (droga nr 74), u podnóża wzniesień Urzędowskich i skraju Roztocza. Od zachodu i północy otoczona jest gminami powiatu janowskiego, a od wschodu i południa gminami powiatu biłgorajskiego.
Fragment gminy wchodzi w granice Roztoczańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. Znajduje się tu rezerwat leśno – torfowiskowy „Kacze Błota” o powierzchni 168 ha.
Struktura powierzchni Według danych z roku 2002 gmina Dzwola ma obszar 203,1 km², w tym: użytki rolne: 41% użytki leśne: 53%
Gmina stanowi 23,2% powierzchni powiatu.
Demografia
thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Dzwola w 2014 roku
Oświata W gminie działa 5 szkół podstawowych, z których 4 połączone są gimnazjami, a szkoła w Dzwoli dodatkowo z przedszkolem. Budynki wszystkich szkół wybudowano w latach dziewięćdziesiątych. Wykaz placówek oświatowych na terenie gminy: Zespół Szkół w Dzwoli Publiczna Szkoła Podstawowa w Dzwoli Publiczne Gimnazjum w Dzwoli Publiczne Przedszkole w Dzwoli Publiczna Szkoła Podstawowa w Branwi Zespół Szkół w Kocudzy Publiczna Szkoła Podstawowa w Kocudzy Publiczne Gimnazjum w Kocudzy Zespół Szkół w Krzemieniu Publiczna Szkoła Podstawowa w Krzemieniu Publiczne Gimnazjum w Krzemieniu Publiczna Szkoła Podstawowa w Zdzisławicach
Sołectwa Branew Ordynacka, Branew Szlachecka, Branewka, Branewka-Kolonia, Dzwola, Flisy, Kapronie, Kocudza Pierwsza, Kocudza Druga, Kocudza Trzecia, Kocudza Górna, Konstantów, Krzemień Pierwszy, Krzemień Drugi, Władysławów, Zdzisławice, Zofianka Dolna.
Sąsiednie gminy Biłgoraj, Chrzanów, Frampol, Godziszów, Goraj, Janów Lubelski
Przypisy Strona gminy, sołectwa
Bibliografia Rys Historyczny Miejscowości Powiatu Janowskiego – Zenon Baranowski, Stalowa Wola 2001, .
!